Lipbun hiaN:

chin phaiNse, chit cham-a long teh bo-eng TGB Saile Seng-oah-iaN,
6/30 kiatsok, koh u 7/3 Taigi Hak-seng tong-chhong-hoe,
chitma chiah u khuilat ho-ho-a ka li hoe-phoe.

7/23 (pai 5) 14:00 si BP au 1 tau  pian-bu hoe-gi, ti BP office,
li kam u sikan lai chohoe tholun?
BP poaN lai sin e souchai, li koh iauboe lai--koe
(li bat kong beh lai, goa ka li e oe ki ti piah-teng, tan li "sit-hian"!)
kam beh than chit e kihoe lai kiaN 1 choa....

BP e goanchek kap sukho chin kantan,
LMJ mtaN si im-phiau, koh khah tiongiau--e, LMJ punsin to si "ji"!
1 e kok-ka iah si chokkun/siahoe e bunji/su-bin-gi ai it-ti,
na bo, li sia li e, goa sia goa e, u "ji" iah si "bo ji" bo siaN chha-piat.
beh u thong-heng5 e ji7, tioh-ai lai tholun "su-bin-gi" e kui-chek/kui-keh,
su-bin-gi kap khau-gi/gi-gian/oe7-gi2 bo suiau it-ti,
chhiuN Jitpun Hokkaito kap Kyusyu sim chi si Okinawa e lang khiuNkhau chha
chin che,
mkoh in e su-bin-gi long sia kang-khoan,
be tekpiat kiongtiau bo kang souchai khiuNkhau sia bo kang "ji",
mkoh ti tong-te7 e kau-iok iah si sia-hoe/sengoah,
in be hou "ji" khan--khi, in ka3 gin-a kati tehng e khiuNkhau.
Bikok, Tekkok....ma long kangkhoan....

Taioan lai kong, khiuNkhau chha chin che,
1. su-bin-gi beh anchoaN teng7? BP e goanchek chhai2-eng7 khah che lang
suiong e khiuNkhau,
    goan tak-e u cheng-gi e ji long khai chin che sikan tholun,
    ma cham-kho chin che pun ji-tian kap bunhian/khanbut.

2.chiu BP e liptiuN, kang 1 hun7 khanbut ma tioh u it-ti e sia-hoat,
   iah si ai u it-ti e goan-chek e bun-ji piau-tat kui-keh,
   mchiah u hoattou ka thok-chia kau-tai,
   tongsi ma chiah u chhui-sak Taigibun khah chiaNbin e eng-hiong.

3. Taigibun kai ai cheng-hap si chitma chiaN che lang e khoaNhoat,
   mkoh chit e koantiam kantaN theng-liu ti bo kang he-thong e
chenghap(TLPA, Thong-iong, POJ...)
   kang he-thong u Han-Lo kap Choan-Lo e bunte si 1 e chan-chhu,
   kang 1 ji/su beh anchoaN piau-tat koh si 1 e chanchhu,
   si "be-hiau" kap "boe-hiau", lan beh anchoaN sia? kok lang sia kok lang
e?
   si chiah-pa--boe" iah si "chiah-pa--be"?...
   simchi chinche souchai e phiau-im u chau-im iah si ngou7-eng7/ngou7-liam7
e bunte,
  che beh sun7 si-tai kai-pian gigian, iah si beh tiau--tng-lai?
   che koh si lenggoa 1 e chan-chhu e bunte.

  siong benghian--e, "sim2-mih8" "siaN2-mih8" "siaN2-mih" "siaN2 mih8"
"siaN2-me2" "siaN2-meh8" 'siaN2-meh"
   taute sia toh 1 e khah thotong? iah si lan beh long po-liu,
  chong--si suiau thaukoe tholun lai hengseng kiong-sek,
  siong bo, goan BP jinui che si Tai-gi-bun-kai, tekpiat si POJ-phai3 ai
iu-sian lai bintui--e,
  mai ka bunte ittit lau tiam i-au chiah chhuli.

4. lan ai ka im-piau kap bunji e kong-leng kap khu-piat e koan-liam kong hou
chhengchhou.
   bo kang souchai/khiuNkhau ai ka3 kangkhoan e su-bin-gi,
   chiah koh eng POJ imphiau e kongleng lai ka3 kok souchai e chai-te
khiuNkhau.
   khiuNkhau chha beh anchoaN kaikoat si "kau-iok the-he" ai chhuli--e,
   che si "gi-gian" e chanchhu,
   lan soah ka "gigian" ham :bunji" chanchhu e bunte hut chohoe, soah ju
kong ju hoe!
   che na u chhengchhou, goa-khau lang tui khiuNkhau piau-si(ji) e chit-gi,
   lan to u chaitiau hoe-eng,
   na bo, in tianto e eng khiuNkhau-chha lai kiong5-hoa3 suiong Han-ji e
cheng-tong-seng!


kia hou li e file si ka goanchek bun-ji-hoa nia,
msi siong kipun/heksim e sukho, hiah-e si ki-sut-seng e bunte,
mkoh hoan-eng--e si kipun sukho, ka loh-sit ti sit8-bu7, eng kantan e bunji
piau-tat.
khah iau-kin--e si kipun/heksim e kholu.

goa seng sia kau chia, chiah koh tholun.


~Tekhoa

----- Original Message ----- 
From: "levin" 
To: "'Bongpo'" 
Sent: Wednesday, June 16, 2004 11:09 PM
Subject: RE: "Taigibun untong" kap "subingi kuikehhoa" (Re: Tek-hoa
CHiong-chian e pesiong -01)


Tekhoa,
To-sia.
KhoaN liau, goa tui BP e goan-chek kap chhek-liok iau si bo sim-mih
liau-kai.
Na u ki-hoe, goa e-tang khi chham-ka lin-e kau-tui hoe-gi--bou?

M-koh goa sioN boeh ti chia seng kong kui2-e5-a2 koan-liam:
1) Lan m-thang pan7-ian2 "thong-it" khioN-khau (dialect) e kak-sek.
2) Kang-chit8-e gi-gian, kang-chit8-e khioN-khau lai-te, kang-chit8-e
gi2-su5 na u bo-kang e "variants", ai seng-jin in chun-chai.

Su-bin-gi e piau-chun-hoa, khui-keh-hoa, thong-it, kah teng-bin
chit-nng-tiam long bo ti-tai. Su-bin-gi e "Piau-chun-hoa", "kui-keh-hoa"
kah "thong-it", peng7 m-si boeh siau-biat iah si houN2-jin7 bo-kang
khioN-khau iah (kang-khioN-khau lai-te) bo-kang "variant" e chun-chai.

Leng-goa chit8-tiam:
3) Ai u gi2-su5 e koan-liam; ai chim-chiok sim-mih ai lian5-sia2,
sim-mih ai hun-khui sia. Che ma si piau-chun-hoa lai-te tiong-iau e
khang-khoe.
Goa be7 ai sia "lan2 tau", goan-in to si in-ui goa bo jin-ui "tau" si
chit8-e tok-lip e gi-su. (Sui-bong m-si gi-su to it-teng ai lian5-sia2.)

ChiaN ku i-cheng, goa bat ti sia hou Hak-khiam hiaN e phoe lai-te ki2
"jin5 chi chhou, seng3 pun2 sian7" cho le7. Che kin-pun m-si Tai-gi.
Tai-gi lai-te, chiau goa sou-chai, "chi" cho3-ui5 chit8-e gi2-su5..e,
kan-na hit-e "chi" nia (Kheh-po-a chi, pang chio liam thi-thi; I chit-ki
chhui chi kah chiok phaiN-thiaN..e); "sian7", chiau goa sou-chai, ma
kan-na hit-e "sian7" nia (sian tauh-tauh; lang chiaN sian).

Lan na ho-ho kho-lu lian5-sia2 e bun-te kah "si m-si Tai-gi" e bun-te,
to bian kiaN sim-mih "kang7-im" e gi-su sioN che..a.

Bong chham-kho.

Lou-lat.

Lip-bun

-----Original Message-----
From: Bongpo [[mailto:bongpo@](<https://web.archive.org/web/20041031183121/mailto:bongpo@>)...]
Sent: Tuesday, June 15, 2004 4:29 PM
To: Liau Lip-bun
Subject: Fw: "Taigibun untong" kap "subingi kuikehhoa" (Re: Tek-hoa
CHiong-chian e pesiong -01)
Importance: High

Lipbun hiaN:

che si chincheng Kiatgak kap Ungian tholun e phoe,
kia hou li chhamkho.


~Tekhoa
----- Original Message ----- 
From: "" 
To: "Ungian IuN" 
Cc: "Bongpo" ; "Ahui" 
Sent: Tuesday, April 20, 2004 1:27 PM
Subject: "Taigibun untong" kap "subingi kuikehhoa" (Re: Tek-hoa
CHiong-chian
e pesiong -01)


Ungian,

Goa kiangi li ui chengko Taigibun untong e kaktou lai sukho, anne taichi
e
ke chiann ho tholun.

1. Taigibun untong suiau (ho e) lengtochia.

2. Li (kap Tekhoa, ...) si Taigibun untong bilai e lengtochia siong
sektong
e jinsoan.

3. Kiangi li(n) ai ui chengko Taigibun untong e kaktou lai sukho.

Soa--lohlai, jiplai chitma ("subingi kuikehhoa") e bunte.

4. "Subingi kuikehhoa" si chengko untong e 1 pouhun nia, kholu e si, ai
ui
Taigibun untong e kaktou lohkhi sukho.

5. Tiongtiam si "bokphiau kap thengsu".

6. "bokphiau" chuiau si ((1) bilai choanlo? (2) chitma hanlo?) (3) susia
ai
kuikehhoa (ittihoa).

7. "thengsu" chuiau si "goanchek" (beh anchoann sia khah hose) kap
"chhigiam" (chinchiann lohkhi "sia", "thak").

> > KhinhoaN hiaN tui Taigubun suiong e buntoe, u 1 e "su-iong-chia"
> > koatteng e siuN-hoat, tosi hibang thauke guliau e thong-ke, lai

    He si "1" e chiann u chhamkho ketat e chohoat.

    Mkoh siong boe ma tioh eng i e kiatko lai sia khoannmai, thak
khoannmai
(chhigiam); he tosi BONGPO chitma leh cho e taichi--a. (BONGPO tholun e
si
long e chinliong chhamkho hianiu e kok chiong siahoat; chiu chit tiam
lai
khoann, BONGPO si kiann ti thaucheng.)

    Chohoat iau chiann che, simsi "khoheng" (feasible) tiohai chengko
lai
sukho, lai chhigiam.

> > chhamkho. Mkoh, bokchian e buntoe tosi, guliau piauhian
> > pianchip e siuN-hoat, msi chokchia e siuN-hoat.

    Chit pouhun, i etang ka chokchia theh goanko. ("Guliau joa goansu" e
bunte kap BONGPO bo koanhe, BONGPO chhut--khi e ko itteng si kengkoe
pianchip--e.)

Kong soah--a.

Goa cho BONGPO e chongpianchip, goa tiohai chiamtui li e bunte koh
pouchhiong--chite.

1. BONGPO e tengui kap goanchek chiann chhengchho. (hanlo ui chu, bunji
kuikehhoa, goanchek thaubenghoa, ...)

> > engkai ai chuntiong goa ekhiuN-khau.

    BONGPO chincheng si iaukiu kang 1 phinn ai itti, chitma si choanpou
ai
itti (kuikehhoa), tuhui u tiatpiat e chokiong (siausoat e "tuioe", si,
...).

> > Goa mchaiiaN siukai chokchia iong-su si-m-si sek-tong,

    BONGPO pianchippou e khi siukai jinui engkai ai kai--e (chunchiau
chincheng tholun e goanchek).

    "Simsi sektong" si lenggoa e bunte--a. (bilai, 30 tang? 50 tang? 100
tang? chiah e chai)

> > Lenggoa, "koe3-khi3" li long sia "koe3- -khi3", goa long...

    Na si chhuli mtioh, kekiam long u, BONGPO choattui e kai--koelai.

2. Ngbang li etang liaukai BONGPO e kaksek. (u e bunte msi BONGPO beh
chhuli--e)

    Hou BONGPO e ko chhiann iongun BONGPO lai siukai khiunnkhau, iongsu.

3. Itpoann "chokchia" kap "thokchia" long khah khengteng BONGPO e bunji
hengsek.

    Tiunn Juhong kap Uibun e khoannhoat na etang khah oancheng hou
BONGPO
pianchippou chaiiann, kongkhai lai tholun, (tui Taigibun untong) e khah
ho.
(ui untong e koantiam, lan suiau ka bunte kongkhai lai tholun, khoann
etang
u kiongsek--be, bo, to bo suiau khi chhap)

> > suiau, mkoh, BP hou chiah-ni choe lang kamkah siukai liau
> > ke3-thau5, che si chin hui-khi e tai-chi.

    Goa siunn chuiau si khiamkhoat kouthong nia. (Chokphin hong kai,
chokchia itteng e be song. Mkoh thongsiong BONGPO kai--koe-e e khah ho.)

4. BONGPO loepou itti u leh kiamtho "subingi kuikehhoa" e "goanchek" kap
(tak e su) kokpiat e "siahoat".

    Ke loso 2 ku: (1) Gun chiann tengchin leh cho; (2) Gun chiann
khaihong.
(long etang kai--tit, mkoh ai u liiu)


Sia bo chhengchho e souchai, koh tholun.

Li na lai Taipak, na tuho BONGPO khuihoe iah kautui, chhiann li poahkang
lai
chhamka, thekiong kiangi. (koh lai si 4/30 14:00 kautui)

Loulat.

Kiatgak


> ----- Original Message ----- 
> From: "ungian,pchome" 
> To: "TBBG" ; "Tan Tek-hoa" 
> Sent: Monday, April 19, 2004 12:27 PM
> Subject: Tek-hoa CHiong-chian e pesiong -01
>
>
> > Tek-hoa :
> >
> > Hu-kiaN si te-1-toaN, goa siukai e pou-hun iong ang-sek e,
> > chhiaN li koh khoaN-mai. U pouhun si siukai, u pouhun si
> > ka chho-gou e souchai kai kelai.
> >
> > lui-su e buntoe kang-khoan ai koh ka li chhengkau.
> >
> > kang 1 phiN bunchiuN, nasi bo-kang-lang hoan-ek, e tittioh
> > bo kang e hoan-ek kiat-ko. sou-i, goa kam-kah kang-khoan
> > engkai ai chuntiong goa ekhiuN-khau.
> >
> > Goa mchaiiaN siukai chokchia iong-su si-m-si sek-tong,
> > mkoh i goa kojin lai kong, goa e oe-gu laitoe, boe kong
> > " XX --nih" (gun kong "chhu3-lai7", noe kong "chhu--nih" ;
> > kong "lou7 tiong", boe kong "lou7--nih" ),
> > mkoh li siukai liauau, chhut-hian chinchoe " XX-nih", anne
> > to ikeng bo seng goa e chokphin a.
> >
> > Lenggoa, "koe3-khi3" li long sia "koe3- -khi3", goa long
> > kam-kah engkai si " - -  koe3-khi3" inui thau-cheng siong be2
> > 1 e imchiat si pun-tiau.
> >
> > Goa siuN, lan kaki e lang, ka li kong bo iaukin, teng ko-geh goa
> > thiaN TiuN Juhong phoepheng BP long kalang kai iong-ji, iong-su,
> > kai kah kah goanlai chokchia e khiuN-khau, i-su chaucheng khi;
> > chit ko-geh, si thiaN peng-iu kong Uibun ma tui i e chokphin hou
> > BP siukai u i-kian, lang nasi beh iong, long kia goan-lai e hou i,
> > jichhiaN kio lang mai iong BP siukai ke e panpun.
> >
> > KhinhoaN hiaN tui Taigubun suiong e buntoe, u 1 e "su-iong-chia"
> > koatteng e siuN-hoat, tosi hibang thauke guliau e thong-ke, lai
> > khoan mou 1 e su takke si annoa sia, lai cho phiauchunhoa e
> > chhamkho. Mkoh, bokchian e buntoe tosi, guliau piauhian
> > pianchip e siuN-hoat, msi chokchia e siuN-hoat.
> >
> > Tongjian , goa cho ke pianchip goa chaiiaN, sektong e siukai u
> > suiau, mkoh, BP hou chiah-ni choe lang kamkah siukai liau
> > ke3-thau5, che si chin hui-khi e tai-chi.
> >
> > Soatbeng e bunchiuN siaNme sichun chincheng ai kau hou li ?
> >
> > Ungian 4.19
> > ---
> > IuN Un-gianæ¥å
èÔ͘
> > Hoa-lian Tai-han ki-sut-hak-iN Chu-sin-kang-theng he kang-su
> > è±è®å¤§æ¼¢æè¡å­¸é¢è³è¨å·¥ç¨ç³»è¬å¸«
> > 886-3-826-7461 ext 2412, [http://iug.csie.dahan.edu.tw](<http://iug.csie.dahan.edu.tw/>)
> >
> >
>

* * * * * * * * * * * * * * * * *
* Li chu-chheh e e-mail khau-cho si:  "Bongpo" .
* Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah kia-e-kau.
* * * * * * * * * * * * * * * * *