Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Kei TADA
Date: 2009-02-07 22:40:13

Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoatTGB lai-te u chin-che tui Seng-keng u liau-kai e hiaN-ti chi-moai.Goa pun-sin tui Seng-keng e hak-sip bo kau chhim.Sou-i siuN-beh chheng-kau tai-ke 1-hang.Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat si an-choaN?Kam u kou-le lan khi chhui-chin bo-gi?In-ui cho chit-e Tai-oan ki-tok tiuN-lo kau-hoe he-thong e kau-hoe e sin-tou,be-sai bo su-kho kau-hoe lai e bo-gi kau-iok e cheng-heng.Gun kau-hoe si hai-goa e Taioan lang kau-hoe, Bok-su hu-chhe ma chin u i-sek, sou-i cheng-heng khah ho.To si kong, khah bo kam-kak tioh Tiong-kok-gi e ap-lek.M-ku, thiaN-tioh Tai-oan to-lai e cheng-heng, Tiong-kok-gi e ap-lek chin toa.U e kau-hoe, kong "Tai-gi, gin-a thiaN bo, iong Tiong-kok-gi ka chu-jit-oh tioh ho".Ti chit-khoan e cheng-heng.Lan u bo-gi i-sek e sin-tou, beh an-choaN soeh-hok kau-hoe?Seng-keng e keng-chat kam u kong siam-mih thang eng?Ah-si, koh khah thiu-siong e seng-keng ka-si tui chhui-chin bo-gi kam e-tang cho ki-chhou?ChhiaN u pa-ak / keng-giam e lang, ka tai-ke hun-hiong.To-sia.TADA (Tang-kiaN Tai-oan Kau-hoe)


Re: Re: [tgb] Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From:
Date: 2009-02-08 09:52:57

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi.  Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).  Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.  21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-08 10:30:38

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

   Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

   耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

   止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in    就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

       上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充    滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi.  Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).  Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.  21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lim Chun-iok
Date: 2009-02-08 12:19:00

Tada sian-siⁿ, pêng-an

Chhiáⁿ khoàⁿ ē-bīn "Sin-iok Hiān-tāi Tâi-gí E̍k-pún"  chhut-pán kám-giân Loh Î-jîn bo̍k-su só͘-kóng ê:

http://taigiol.fhl.net/vcd/rotaiugbk.php?user=taigi&bid=1&proc=read&msgno=119

"Tō Chiâⁿ Jio̍k-thé ê Siōng-tè sī ēng lán ê bó-gí kap lán kóng-oē" só͘-í kàu tāⁿ ū 2,000 kúi chióng gí-giân pán-pún ê Sèng-keng.

Í-siōng hō͘ lí chham-khó.

Chuniok

2009/2/7 Kei TADA

Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

TGB lai-te u chin-che tui Seng-keng u liau-kai e hiaN-ti chi-moai.

Goa pun-sin tui Seng-keng e hak-sip bo kau chhim.

Sou-i siuN-beh chheng-kau tai-ke 1-hang.

Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat si an-choaN?

Kam u kou-le lan khi chhui-chin bo-gi?

In-ui cho chit-e Tai-oan ki-tok tiuN-lo kau-hoe he-thong e kau-hoe e sin-tou,

be-sai bo su-kho kau-hoe lai e bo-gi kau-iok e cheng-heng.

Gun kau-hoe si hai-goa e Taioan lang kau-hoe, Bok-su hu-chhe ma chin u

i-sek, sou-i cheng-heng khah ho.

To si kong, khah bo kam-kak tioh Tiong-kok-gi e ap-lek.

M-ku, thiaN-tioh Tai-oan to-lai e cheng-heng, Tiong-kok-gi e ap-lek chin toa.

U e kau-hoe, kong "Tai-gi, gin-a thiaN bo, iong Tiong-kok-gi ka

chu-jit-oh tioh ho".

Ti chit-khoan e cheng-heng.

Lan u bo-gi i-sek e sin-tou, beh an-choaN soeh-hok kau-hoe?

Seng-keng e keng-chat kam u kong siam-mih thang eng?

Ah-si, koh khah thiu-siong e seng-keng ka-si tui chhui-chin bo-gi kam

e-tang cho ki-chhou?

ChhiaN u pa-ak / keng-giam e lang, ka tai-ke hun-hiong.

To-sia.

TADA (Tang-kiaN Tai-oan Kau-hoe)

-- 基本人權:使用母語活出台灣人ê尊嚴! Lim Chun-iok http://sloan.fhl.net(台語點字) http://hakka.fhl.net http://taigi.fhl.net


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Hak-khiam TiuN
Date: 2009-02-08 23:42:22

Seng-hian hiaN:Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.Hak-khiam 2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

   Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

   耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁    止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in    就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

   上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充    滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Kei TADA
Date: 2009-02-08 23:42:47

Tak-ke, peng-an!Kam-sia Tan bok-su, Seng-hian hiaN, Lim tiuN-lo the-kiong chu-liau kap su-kho.Kin-a-jit ti kau-hoe, chiah png liau, POJ pan siong-kho chin-cheng, mng bok-su.Bok-su kong i bat kang koe 2 pian. I e tng-khi chhoe khoaN u kang-to-ko bo.Goa thiaN chit-e bok-su e oe, thak Tan bok-su, Seng-hian hiaN e phoe, koh khoaN Lim tiuN-lo kai-siau e iaN-phiN liau, ka-ki ma u khi chha soaN-teng Seng-keng.Goa bok-cheng bo chhoe tioh Seng-keng kou-le thoan pe-bu-oe e sou-chai.Kan-na chhoe tioh Ka-li-li-lang chhiong-moa Seng-sin khui-chhui kong se-kai tak-kok lai e Iu-thai-lang e kou-hiong e oe, hou in kiaN chit-tio e sou-chai. Goa in-iong ti au-piah.Goa khoaN Taioan Ki-tok tiuN-lo kau-hoe sin-giong ko-pek e khoaN-hoat eng-kai si ka lan thiaN-sioh thou-te, pau-koat gi-gian. M-ku, che eng-kai kan-na sek-iong ti Taioan Kitok TiuNlo kau-hoe.TADAChu-liau 1: 台灣基督長老教會信仰告白(1985 ni che-teng. i-ha si au-poaN-toaN)阮信,教會是上帝百姓的團契,受召來宣揚耶穌基督的拯救,做和解的使者,是普世的,復釘根在本地,認同所有的住民,通過愛與受苦,來成做盼望的記號。  阮信,人對上帝的恩典來悔改,罪得赦免,用虔誠、仁愛與獻身的生活歸榮光上帝。阮信,上帝使人有尊嚴、才能,以及鄉土,來有份於祂的創造,負責任和祂相與管理世界。對如此,人有社會、政治及經濟的制度,也有文藝、科學,復有追求真神 的心。總是人有罪,誤用這些恩賜,破壞人、萬物、與上帝的關係。所以,人著倚靠耶穌基督的救恩。祂要使人對罪惡中得著釋放,使受壓制的得著自由、平等,在 基督成做新創造的人,使世界成做祂的國,充滿公義、平安與歡喜。阿們。 http://www.laijohn.com/PCT/creed_1985.htmChu-liau 2: Sú-tô͘ hêng-toān (Sìn-bōng-ài soaN-teng Seng-keng Pa-khek-lé pán-pún)2:1 Gō͘-sûn-choeh ê kî í-keng kàu, in lóng chū-chi̍p tī chi̍t só͘-chāi. 2:2 Hut-jiân tùi thiⁿ ū siaⁿ, chhin-chhiūⁿ tōa hong teh chhe, chhiong-móa in só͘ chē kui-keng ê chhù. 2:3 Chiū ū teh hun-khui ê chi̍h, chhut-hiān hō͘ in khòaⁿ-kìⁿ, chhin-chhiūⁿ hé ê chi̍h, hioh tī ta̍k lâng ê téng-bīn. 2:4 In lóng siū Sèng Sîn chhiong-móa, chiah khui chhùi kóng pa̍t iūⁿ ê khiuⁿ-kháu, sī chiàu Sèng Sîn só͘ siúⁿ-sù in kóng ê. 2:5 Hit sî ū khiân-sêng ê Iû-thài lâng, tùi thiⁿ-ē ta̍k kok lâi ê, tòa tī Iâ-lō͘-sat-léng. 2:6 Chit ê siaⁿ chi̍t ē khí, chèng lâng chū-chi̍p hun-hun lōan-lōan, in-ūi ta̍k lâng thiaⁿ-kìⁿ in chiàu i ka-kī ê thó͘-khiuⁿ lâi kóng. 2:7 Chiū lóng gông-ngia̍h kî-kòai, kóng, Lí khòaⁿ, chiah ê teh kóng ê kiám bô it-khài sī Ka-lī-lī lâng mah? 2:8 Cháiⁿ-iūⁿ lán thiaⁿ in kóng chiàu lán ta̍k lâng só͘ chhut-sì ê thó͘-khiuⁿ ah? 2:9 Lán chiah ê Phàⁿ-thê-a lâng, Bí-thài lâng, Í-lân lâng, kap tiàm-tī Bí-só͘-pho-tāi-bí, Iû-thài kap Ka-phàⁿ-to-ka, Pún-to͘ kap A-se-a, 2:10 Hut-lū-ka kap Pông-hui-lī-a, Ai-ki̍p kūn-óa Kó͘-lī-nāi ê Lū-pí-a, chiah ê tōe-hng ê lâng, í-ki̍p tùi Lô-má lâi ê chhut-gōa lâng, ū-ê sī Iû-thài lâng, ū-ê sī ji̍p Iû-thài kàu ê lâng, 2:11 Kek-lí-tí lâng, A-lat-pek lâng, lóng thiaⁿ in ēng lán ê khiuⁿ-kháu lâi kóng Siōng-tè ê tōa sū. 2:12 Chiū lóng gông-ngia̍h tiû-tû, saⁿ-kap kóng, Che sím-mi̍h ì-sù? … 2:14 Chóng-sī Pí-tek kap cha̍p-it ê sù-tô͘ khiā-teh, tōa siaⁿ kā in kóng, Iû-thài lâng, kap lóng-chóng khiā-khí tī Iâ-lō͘-sat-léng ê peh-sìⁿ ah, lín tio̍h chai chit-ê, ia̍h tio̍h tì-ì thiaⁿ góa ê ōe. … 2:37 Chèng lâng thiaⁿ-liáu, sim-lāi chhì-chha̍k, tùi Pí-tek kap kî-û ê sù-tô͘ kóng, Hiaⁿ-tī ah, góan tio̍h cháiⁿ-iūⁿ chòe? 2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

   Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

   耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁    止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in    就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

   上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充    滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-09 10:28:57

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).  Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.  21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Kei TADA
Date: 2009-02-09 11:13:41

Hak-khiam hiaN, kam-sia li the-kiong chin chu-bi e chu-liau. Goa ma u thak-tioh Seng-hian hiaN e pou-chhiong.Seng-hian hiaN sou kong e te 1 e bun-te, kap te 2 e bun-te, goa siuN long tiong-iau. Ki-sit goa long siuN beh chai-iaN. Sou-i tak-ke e chi-kau, goa long chin kam-sia.Goa si an-choaN mng chit-kai e bun-te chu-iau si ai kau-hoe chhoa-thau chhui-heng Tai-gi. Chhui-chin bo-gi na hap ti Siong-te e ka-si, lan to ho soeh-hok kau-hoe-kai e lang.Bun-su long u chit-nng-e bun-te. Pun-te sia siam-mih? E-tang an-choaN li-kai?Pa-piat-siaN e kou-su goa siuN e-tang kai-soeh kong jin-lui be-sai u gi-gian te-kok chu-gi, in-ui na an-ne jin-lui e siuN koe-hun khi.Na u lang siuN-tioh saN, chhia ka tak-ke hun-hiong.TADA2009/2/9 Lau Seng-hian :

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Hak-khiam TiuN
Date: 2009-02-09 21:26:08

Tak-ke ho:Goa siuN tui Seng-keng ah-si jin-ho e bun-pun (text) long u chin che chiong kai-soeh e kho-leng. Sou-i kong Pa-piat-siaN e kou-su u kui-na-chiong kai-soeh tioh bo ki-koai. Chong-si hiah che-che-chiong e kai-soeh goa khah kah-i e si e-tang hou lang chun-tiong gi-gian to-iuN-seng e kong-hoat.喬治.史坦納, George Steiner hit pun chhe e te-7-chiuN (tek-piat si p.100-1) u chin cheng-chhai e soat-beng, chhiaN chham-kho. Jean Laponce jin-ui jiok-se gi-gian na beh seng-chun tioh ai kian-lip ka-ki e Pa-piat-siaN, ia-tioh-si gi-gian e "leng2-thou2-chu2-gi7", jiok-se gi-gian ai u ka-ki e te-poaN.Social Science Information, Vol. 40, No. 2, 179-194 (2001) DOI: 10.1177/053901801040002001Politics and the Law of Babel Jean Laponce Tiah-iau The world language system is profoundly affected by the increase in the frequency and density of communication on a world scale. Most of the languages spoken today are not expected to survive the century and most of those surviving will lose or fail to get control of some higher functions of communication, notably in the fields of commerce and science. The minority languages best able to resist the pressure of more powerful competitors are those having a government as their champion, and their best overall protective strategy remains territorialization, either within the boundaries of a unilingual state or, in the case of multilingual societies, on the territorial model of Switzerland and Belgium that juxtaposes rather than mixes languages at the regional level.Laponce ma bat ti ki-tha e sou-chai kong tioh te 2 e gi-gian hoat-chiat, "Ngou-sun-chiat e hoat-chia" (Law of Pentecost), Pa-piat-siaN liau-au tak-ke gi-gian be-thong, m-koh ti Ngou-sun-chiat e si-chun sui-jian tak-ke kong bo-kang-khoan e gi-gian m-koh gi-gian e-tang sio-thong, i-su tioh-si in piN-cho siang-gi-lang. Laponce koh u kong-tioh kau-iok, keng-che, te-chi koan-ke teng-teng e eng-hiong gi-gian po-chun e in-sou.Goa kam-kak Seng-keng Pa-piat-siaN e i-gi chin tat-tit tham-tho, in-ui chin che lang ka Pa-piat tong-cho si bai-e mih-kiaN, chit-koan siuN-hoat ki-sit e cho-seng lan tui to-iuN-seng e kiaN-hiaN.Tui goa lai kong, kan-ta kong chit chiong gi-gian e Pa-piat-siaN chiah si bai, tioh kan-na chhiuN choan-se-kia e hoe-lui kan-ta chit-chiong sek-chui, chit-chiong-khoan-sit, kang-khoan toa-se, bo-pian-bo-hoa chin bo chhu-bi. Garcia e gi-gian hoe-hng e phi-ju kong lan e gi-gian-hoe-hng ai u bo-kang chiong-lui e hoe-lui, bo-kang sek-chui, bo-kang heng-thai an-ne lan e jin-seng chiah-si chhai-sek e.Goa siuN lan teh thak-chheh, thak Seng-keng, eng-kai long-si tui-oe e koe-teng, u-tang-si-a chheh bo it-chiap sia chhut-lai e, sia bo-kau e, lan ma theng-ho ka-ki pou-chhiong. Goa ka-ti teh ioh Siong-te ka Pa-piat-siaN ian-to e goan-in si in-ui i kam-kak kan-ta chit-chiong gi-gian bo-ho, sou-i siuN-su lan lang che-che e gi-gian. Goa ma siong-sin khah che gi-gian e se-kai khah chhu-bi.Hak-khiam 2009/2/9 Kei TADA :

Hak-khiam hiaN, kam-sia li the-kiong chin chu-bi e chu-liau. Goa ma u thak-tioh Seng-hian hiaN e pou-chhiong.

Seng-hian hiaN sou kong e te 1 e bun-te, kap te 2 e bun-te, goa siuN long tiong-iau. Ki-sit goa long siuN beh chai-iaN. Sou-i tak-ke e chi-kau, goa long chin kam-sia.

Goa si an-choaN mng chit-kai e bun-te chu-iau si ai kau-hoe chhoa-thau chhui-heng Tai-gi. Chhui-chin bo-gi na hap ti Siong-te e ka-si, lan to ho soeh-hok kau-hoe-kai e lang.

Bun-su long u chit-nng-e bun-te. Pun-te sia siam-mih? E-tang an-choaN li-kai?

Pa-piat-siaN e kou-su goa siuN e-tang kai-soeh kong jin-lui be-sai u gi-gian te-kok chu-gi, in-ui na an-ne jin-lui e siuN koe-hun khi.

Na u lang siuN-tioh saN, chhia ka tak-ke hun-hiong.

TADA

2009/2/9 Lau Seng-hian :

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-09 22:00:06

感謝 Hak-khiam 老師 koh 補充。

我贊成內底所有關係多語、多元主義 ê 觀點。其實,我相信有人 ē 感覺我有 淡薄 á 離題--a,我所要意--ê,並 m̄ 是「多語、多元」kám 好(當然我認為 多語 kap 多元是 put-tsí-á 好!),我所針對--ê,是教會對《聖經》ê 使用 kap 解讀。

希望 ta̍k-ê 諒情,因為 Tada sàng 是 tī 教會 ê 前提之下提出 tsit-ê 問題--ê

,所以我就大主大意、橫行肆志,ǹg 教會對《聖經》ê 操作提出我 ê 批評, tse 實在是因為我真看 bē 做--得。(雖然我 mā 因為按呢,幾 nā 冬無 ài 去 教會--a,ná 像我無 tsit-ê 立場 koh 講--siánn-a。)

教會--ni̍h ê 基督徒,若是無 beh tsiū《聖經》論《聖經》,kan-tann beh「利 用」聖經,按呢,我相信,就準有人 ē-tàng 引《聖經》來證明無上帝,來

證明耶穌 m̄ 是救主,我 mā bē 感覺奇怪,因為 hit-ê 手路,咱 lóng 真熟 sāi-- a,講--起-來,to 已經舞弄去倒 2 千冬--a,kám m̄ 是?

2009/2/9 Hak-khiam TiuN

Tak-ke ho:

Goa siuN tui Seng-keng ah-si jin-ho e bun-pun (text) long u chin che

chiong kai-soeh e kho-leng.

Sou-i kong Pa-piat-siaN e kou-su u kui-na-chiong kai-soeh tioh bo ki-koai.

Chong-si hiah che-che-chiong e kai-soeh goa khah kah-i e si e-tang hou lang

chun-tiong gi-gian to-iuN-seng e kong-hoat.

喬治.史坦納, George Steiner hit pun chhe e te-7-chiuN (tek-piat si p.100-1)

u chin cheng-chhai e soat-beng, chhiaN chham-kho.

Jean Laponce jin-ui jiok-se gi-gian na beh seng-chun tioh ai kian-lip

ka-ki e Pa-piat-siaN, ia-tioh-si gi-gian e "leng2-thou2-chu2-gi7",

jiok-se gi-gian ai u ka-ki e te-poaN.

Social Science Information, Vol. 40, No. 2, 179-194 (2001)

DOI: 10.1177/053901801040002001

Politics and the Law of Babel

Jean Laponce

Tiah-iau

The world language system is profoundly affected by the increase in

the frequency and density of communication on a world scale. Most of

the languages spoken today are not expected to survive the century and

most of those surviving will lose or fail to get control of some

higher functions of communication, notably in the fields of commerce

and science. The minority languages best able to resist the pressure

of more powerful competitors are those having a government as their

champion, and their best overall protective strategy remains

territorialization, either within the boundaries of a unilingual state

or, in the case of multilingual societies, on the territorial model of

Switzerland and Belgium that juxtaposes rather than mixes languages at

the regional level.

Laponce ma bat ti ki-tha e sou-chai kong tioh te 2 e gi-gian

hoat-chiat, "Ngou-sun-chiat e hoat-chia" (Law of Pentecost),

Pa-piat-siaN liau-au tak-ke gi-gian be-thong, m-koh ti Ngou-sun-chiat

e si-chun sui-jian tak-ke kong bo-kang-khoan e gi-gian m-koh gi-gian

e-tang sio-thong, i-su tioh-si in piN-cho siang-gi-lang. Laponce koh u

kong-tioh kau-iok, keng-che, te-chi koan-ke teng-teng e eng-hiong

gi-gian po-chun e in-sou.

Goa kam-kak Seng-keng Pa-piat-siaN e i-gi chin tat-tit tham-tho, in-ui

chin che lang ka Pa-piat tong-cho si bai-e mih-kiaN, chit-koan

siuN-hoat ki-sit e cho-seng lan tui to-iuN-seng e kiaN-hiaN.

Tui goa lai kong, kan-ta kong chit chiong gi-gian e Pa-piat-siaN chiah

si bai, tioh kan-na chhiuN choan-se-kia e hoe-lui kan-ta chit-chiong

sek-chui, chit-chiong-khoan-sit, kang-khoan toa-se, bo-pian-bo-hoa

chin bo chhu-bi. Garcia e gi-gian hoe-hng e phi-ju kong lan e

gi-gian-hoe-hng ai u bo-kang chiong-lui e hoe-lui, bo-kang sek-chui,

bo-kang heng-thai an-ne lan e jin-seng chiah-si chhai-sek e.

Goa siuN lan teh thak-chheh, thak Seng-keng, eng-kai long-si tui-oe e

koe-teng, u-tang-si-a chheh bo it-chiap sia chhut-lai e, sia bo-kau e,

lan ma theng-ho ka-ki pou-chhiong. Goa ka-ti teh ioh Siong-te ka

Pa-piat-siaN ian-to e goan-in si in-ui i kam-kak kan-ta chit-chiong

gi-gian bo-ho, sou-i siuN-su lan lang che-che e gi-gian. Goa ma

siong-sin khah che gi-gian e se-kai khah chhu-bi.

Hak-khiam

2009/2/9 Kei TADA :

Hak-khiam hiaN, kam-sia li the-kiong chin chu-bi e chu-liau.

Goa ma u thak-tioh Seng-hian hiaN e pou-chhiong.

Seng-hian hiaN sou kong e te 1 e bun-te, kap te 2 e bun-te, goa siuN

long tiong-iau.

Ki-sit goa long siuN beh chai-iaN. Sou-i tak-ke e chi-kau, goa long

chin kam-sia.

Goa si an-choaN mng chit-kai e bun-te chu-iau si ai kau-hoe chhoa-thau

chhui-heng Tai-gi.

Chhui-chin bo-gi na hap ti Siong-te e ka-si, lan to ho soeh-hok

kau-hoe-kai e lang.

Bun-su long u chit-nng-e bun-te.

Pun-te sia siam-mih?

E-tang an-choaN li-kai?

Pa-piat-siaN e kou-su goa siuN e-tang kai-soeh kong jin-lui be-sai u

gi-gian te-kok chu-gi, in-ui na an-ne jin-lui e siuN koe-hun khi.

Na u lang siuN-tioh saN, chhia ka tak-ke hun-hiong.

TADA

2009/2/9 Lau Seng-hian :

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就

是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化

e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》--

nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George

Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e

事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且

mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單

一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對)

kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問

題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e

問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e

著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無

tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在

,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋

ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無

差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、

「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年

來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有

學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣

ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3

兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放,

《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau

放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」

M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人

起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內

容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來

看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê

時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn

ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê

基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是

bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝

ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為

tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê

致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e

Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam

kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26

"(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan

te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib

eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok,

lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat

patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou,

popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap

chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e

Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai,

bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai,

goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).

 Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.

 21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa

gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai

chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: gjs
Date: 2009-02-09 22:05:59

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng,

chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

 

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi.  Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

 

chhiaⁿ chi-kau.

 

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).  Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.  21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-09 22:17:25

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》, 認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》 ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀

聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價 值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大, siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》, 按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,

發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用 《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng,

chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

 

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi.  Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

 

chhiaⁿ chi-kau.

 

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).  Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.  21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Kei TADA
Date: 2009-02-10 01:05:18

Kam-sia Jin-sek che e hun-hiong!Seng-hian hiaN:Goa chit-kai beh chiam-tui li sou the-kiong tui Seng-keng e khoaN-hoat hun-hiong goa e siuN-hoat.Seng-keng i-kip sou-u e bun-chiuN long e u bo-kang e kai-soeh.M-koh chin che chiong kai-soeh lai-te u e khah hap-li, u e khah bo hap-li. U-si lan bo hoat-tou khak-teng to-chit-e khah hap-li.Chit-ma lan hiong-siu sin-kau e chu-iu. Na u chit-e chong-kau thoan-the chhai-iong lan bo kah-i, bo beh siong-sin e kai-soeh e si, lan ma e-tang li-khui chit-e chong-kau, khi sin pat-e, ah-si bo sin-kau ma ho.Koe-khi bo cheng-khak e khoaN-hoat bo it-teng su-iau eng-hiong tioh chit-ma e sin-giong.Kang-khoan ho cho ki-tok-kau, chong-si in e loe-iong kho-leng u pah-pah-khoan. Na si chit-e kau-phai, sui lang u bo kang e siuN-hoat, to-si bo kang e sin-giong. M-chai to-1-e chiah si cheng-khak.In-ui si sin-giong pun-lai si an-ne.Goa siuN sin-giong ah-si siong-sin to-si siong-sin bo it-teng chun-chai e mih-kiaN.TADA2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》, 認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》 ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀 聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價 值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大, siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》, 按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌, 發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用 《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng, chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi. Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Hak-khiam TiuN
Date: 2009-02-10 12:15:48

Seng-hian hiaN:Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su. In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te. Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau kai-seng khah chio.Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢) gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdfGoa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun chit-chiong gi-gian.Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e bun-ji:1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī, kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu. http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun. Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun beh an-choaN?Hak-khiam2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》, 認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》 ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀 聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價 值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大, siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》, 按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌, 發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用 《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng, chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi. Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-10 13:48:32

Hak-khiam lāu-su,

To-siā. Lí ta̍k-pái thê-kiong ê tsu-liāu lóng tsiok sim-sik--ê, tsin hó khuàⁿ, mā tsin ū tsham-khó kè-ta̍t.

Kiám-tshái sī guá íng-pái só͘ tsham-ka kàu-huē ê puē-kíng, tì-sú guá tuì Sìng-king hām sìn-gióng ê kuan-hē, kap tuì Sìng-king ê kái-sueh kap tsi̍t-

kuá lâng ū bô-sio-siâng. Kóng--khí-lâi mā tsin hó-tshiò, taⁿ guá huê-siūⁿ guá hit-tang-tsūn tsham-ka ê kàu-huē, sui-bóng kiông-tiau tsun-tiōng Sìng- king, tsóng--sī in pún-sin tī káng-tō kap ìng-iōng king-bûn ê sî, mā bô ha̍p

tī hit-ê guân-tsik.

Ha̍k-khiam lāu-su kóng-tio̍h tsit-ê tê-ba̍k ê būn-tê, kóng nā tê-ba̍k kái-tsò 'ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat', huān-sè ē khah ū ì-sù. Tsóng--sī tsāi guá lâi khuàⁿ, Ki-tok-kàu ê sìn-gióng bô pa̍t-hāng kin-kì,

to̍k-to̍k Sìng-king ē-īng-tit tsò siōng-bué ê pîn-tsún, nā sī Sìng-king bô kóng-- ê, hi̍k-tsiá-sī bó͘-tsi̍t-tsióng kóng-huat sī kap Sìng-king tuì-huán--ê, iah-tsiah-sī Sìng-king pún-sin tuì bó͘-mi̍h tāi-tsì ū sio-ta̍h-thut bô-it-tì ê uī-á, án-ne hit-ê khuàⁿ

-huat tō khah bô sik-ha̍p kóng sī Ki-tok-kàu iah Sìng-king ê kuan-liām.

Kán-tan kóng, guá khuàⁿ* Sìng-king* tī sìn-gióng ê lō͘-īng tsin tan-sûn, i m̄-sī 1 pún pek-kho-tsuân-su, i bô àn-sǹg beh huê-ta̍p thong-sè-kan lóng-tsóng ê

būn-tê, i kan-taⁿ sī beh tshián-bîng Siōng-tè ê kiù-sio̍k, jû-tshú-jî-í, án-ne niā-tiāⁿ.

Iā in-uī tíng-thâu tsit-ê siūⁿ-huat, guá bô jīn-uî Sìng-king tuì jīn-hô tāi-tsì lóng ū i ê tsú-tiuⁿ kap lūn-tiám, kāng tsit-ê tō-lí, guá mā bô jīn-uî īng Sìng-king tsò

kin-té ê Ki-tok-kàu tuì jīn-hô ê tāi-tsì lóng ū sìn-gióng ê kin-kì kap tsú-tiuⁿ.

Lán tong-jiân ē-tàng kin-kì lán ê lí-sìng kap king-giām tuì jīn-hô ê tāi-tsì thê- tshut lán ê tsú-tiuⁿ kap khuàⁿ-huat, m̄-koh, guá lóng ē kā siūⁿ-tsò sī lán 'kò-jîn'

iah-sī 'Ki-tok KÀU-HUĒ' ê khuàⁿ-huat, M̄-SĪ 'KI-TOK-KÀU' ê khuàⁿ-huat.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e

khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su.

In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e

siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te.

Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah

koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau

kai-seng khah chio.

Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢)

gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e

ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin

e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang

hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe

Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u

chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha

Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdf

Goa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui

bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian

su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e

lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai

koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e

Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun

chit-chiong gi-gian.

Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language

alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong

chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit

e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e

soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si

sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e

bun-ji:

1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī,

kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê

ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu.

http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=

Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau

to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun.

Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan

http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho

Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong

pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long

chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun

beh an-choaN?

Hak-khiam

2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》,

認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》

ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀

聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價

值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大,

siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》,

按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,

發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用

《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā

lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng,

chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo

teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it

bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong

be siau-sit--khi.  Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就

是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化

e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》--

nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George

Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e

事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且

mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單

一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對)

kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問

題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e

問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e

著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無

tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在

,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋

ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無

差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、

「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年

來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有

學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣

ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3

兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放,

《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau

放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」

M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人

起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內

容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來

看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e

kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê

時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú

天,上帝看 bē

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì

in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接

ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當

tsūn ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê

基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是

bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài

上帝 ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為

tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê

致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e

Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam

kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26

"(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan

te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3;

sib eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok,

lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e

taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat

patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou,

popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap

chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e

Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai,

bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok

e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai,

goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).

 Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa.

 21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa

gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai

chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Kei TADA
Date: 2009-02-10 15:49:41

Hak-khiam hiaN, Seng-hian hiaN chin kam-sia!Goa si un-tong e su-iau chiah siuN chit-kai e bun-te. Khah-cha goa jin-ui kau-hoe pi-kau khah ui-chhi bo-gi. Ki-tha e sia-hoe khah bo. Chit-ma, sia-hoe siong, tui bo-gi e jin-ti u sio-khoa kai-sian. Kau-hoe lai e lou-lek kam toe e tiau? Iau-koh e-tang chhoa-nia it-poaN sia-hoe bo? TiuN-lo kau-hoe u bo-gi ui-oan-hoe, Lam Sin u bo-gi kau-iok si chin ho e chit-bin. M-koh chit-e li-siong tak-keng kau-hoe ah-si toa-to-sou e sin-tou kam u liau-kai? In kam chai-iaN su-iau cho siam-mih? Sou-i, cho 1-e kau-hoe lai e bo-gi un-tong-ka, ai su-kho beh an-choaN ti kau-hoe lai thui-kong bo-gi. Kau-hoe, ah-si chong-kau thoan-the kap ki-tha e sia-hoe bo-kang e tek-chit si, i u sin-giong kap li-siong. Siam-mih tioh-ai cho, siam-mih m-thang cho. Kui-ki khah chheng-chhou. Sin-kau e lang e-tang liau-kai sin-giong ah-si be-tang khoaN-kiN e ke-tat pi kim-chiN koh khah tiong-iau. Bok-cheng ti kau-hoe lai thui-kong Tiong-kok-gi e se-lek e chu-tiuN si: Thoan hok-im siong-kai tiong-iau. Iong Hoa-gi thoan-to e-tang khip-siu khah che lang. In si theh "thoan hok-im" chit e ki-tok-tou e chit-e li-siong lai ka ka-ki e gi-gian te-kok chu-gi cheng-tong-hoa. Lan beh an-choaN tui-khong? M-na si tui-khong, koh ai chhoa-thau kai-kek.Seng-hian hiaN chit-gi "ki-tok-kau" e khoaN-hoat chit-e iong-su. Goa thak Seng-hian hiaN e phoe liau-au, goa ka-ki e su-kho e-tang iong khah chheng-chhou. Goa beh tui-kiu e si "li-siong e ki-tok-kau" ah-si "sin-hak".Goa khoaN Ki-tok-kau e sin-giong si kin-ku Seng-keng kap ki-tok-tou e thoan-thong. Siong tiong-iau e si Seng-keng. Thoan-thong si an-choaN cho-seng? Eng-kai si ki-tok-tou e sit-chian, pau-koat sin-hak-ka e hoat-hian. Seng-keng e li-kai (interpretation), ah-si sin-hak, chiah e-tang in-chhoa kau-hoe. E-tang phah-phoa "thoan hok-im" iu-sian e gi-gian te-kok chu-gi. Bo, to ai tan it-poaN e sia-hoe e i-sek cheng-siong-hoa. M-koh, na beh tan kah hia. Bo chhai cho ki-tok-tou. Goa e li-siong si ki-tok-tou cho "se-chiuN e kng". Tong-jian pat-e chong-kau e lang, ah-si bo sin chong-kau e lang ma e-tang in-chhoa sia-hoe. Bun-te si ai u li-siong, goan-chek.TADA2009/2/10 Lau Seng-hian :

Hak-khiam lāu-su,

To-siā. Lí ta̍k-pái thê-kiong ê tsu-liāu lóng tsiok sim-sik--ê, tsin hó khuàⁿ, mā tsin ū tsham-khó kè-ta̍t.

Kiám-tshái sī guá íng-pái só͘ tsham-ka kàu-huē ê puē-kíng, tì-sú guá tuì Sìng-king hām sìn-gióng ê kuan-hē, kap tuì Sìng-king ê kái-sueh kap tsi̍t- kuá lâng ū bô-sio-siâng. Kóng--khí-lâi mā tsin hó-tshiò, taⁿ guá huê-siūⁿ guá hit-tang-tsūn tsham-ka ê kàu-huē, sui-bóng kiông-tiau tsun-tiōng Sìng- king, tsóng--sī in pún-sin tī káng-tō kap ìng-iōng king-bûn ê sî, mā bô ha̍p tī hit-ê guân-tsik.

Ha̍k-khiam lāu-su kóng-tio̍h tsit-ê tê-ba̍k ê būn-tê, kóng nā tê-ba̍k kái-tsò 'ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat', huān-sè ē khah ū ì-sù. Tsóng--sī tsāi guá lâi khuàⁿ, Ki-tok-kàu ê sìn-gióng bô pa̍t-hāng kin-kì, to̍k-to̍k Sìng-king ē-īng-tit tsò siōng-bué ê pîn-tsún, nā sī Sìng-king bô kóng-- ê, hi̍k-tsiá-sī bó͘-tsi̍t-tsióng kóng-huat sī kap Sìng-king tuì-huán--ê, iah-tsiah-sī Sìng-king pún-sin tuì bó͘-mi̍h tāi-tsì ū sio-ta̍h-thut bô-it-tì ê uī-á, án-ne hit-ê khuàⁿ -huat tō khah bô sik-ha̍p kóng sī Ki-tok-kàu iah Sìng-king ê kuan-liām.

Kán-tan kóng, guá khuàⁿ Sìng-king tī sìn-gióng ê lō͘-īng tsin tan-sûn, i m̄-sī 1 pún pek-kho-tsuân-su, i bô àn-sǹg beh huê-ta̍p thong-sè-kan lóng-tsóng ê būn-tê, i kan-taⁿ sī beh tshián-bîng Siōng-tè ê kiù-sio̍k, jû-tshú-jî-í, án-ne niā-tiāⁿ.

Iā in-uī tíng-thâu tsit-ê siūⁿ-huat, guá bô jīn-uî Sìng-king tuì jīn-hô tāi-tsì lóng ū i ê tsú-tiuⁿ kap lūn-tiám, kāng tsit-ê tō-lí, guá mā bô jīn-uî īng Sìng-king tsò kin-té ê Ki-tok-kàu tuì jīn-hô ê tāi-tsì lóng ū sìn-gióng ê kin-kì kap tsú-tiuⁿ.

Lán tong-jiân ē-tàng kin-kì lán ê lí-sìng kap king-giām tuì jīn-hô ê tāi-tsì thê- tshut lán ê tsú-tiuⁿ kap khuàⁿ-huat, m̄-koh, guá lóng ē kā siūⁿ-tsò sī lán 'kò-jîn' iah-sī 'Ki-tok KÀU-HUĒ' ê khuàⁿ-huat, M̄-SĪ 'KI-TOK-KÀU' ê khuàⁿ-huat.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su. In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te. Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau kai-seng khah chio.

Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢) gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdf

Goa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun chit-chiong gi-gian.

Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e bun-ji:

1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī, kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu. http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=

Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun. Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun beh an-choaN?

Hak-khiam

2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》, 認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》 ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀 聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價 值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大, siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》, 按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌, 發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用 《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng, chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi. Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Hak-khiam TiuN
Date: 2009-02-10 17:06:21

Seng-hian hiaN:Goa si ki-tok-tou, m-koh chin han-tit khi kau-hoe cho le-pai. Goa ma bo tiaN-tiaN teh khoaN Seng-keng, chong-si goa khoaN e chheh put-si tioh u lang in-iong Seng-keng e mih-kiaN cho soat-beng, chhin-chhiuN teng tiuN phoe kong tioh e Fishman kah Laponce. Ku-ni Jin-sek che u sang goa chit pun sin hoan-ek e Sin-iok Seng-keng, kin-ni beh khah chiap lai thak chit e a.Ki-tok-kau u-iaN si i Seng-keng cho khoan-ui, m-koh Seng-keng ka-ki be-kong-oe, long si lang teh thak, teh kai-soeh, sou-i u-tang-si-a e san-seng chit koa bun-te.Tada phoe-pheng e thoan hok-im tioh-ho gi-gian bo-iau-kin e hian-siong, u-iaN chin hai. Goa siuN u khah gau sia sio-soat e lang, hoan-se e-tang sia chit e te-phiN ah-si tng-phiN e kou-su, kong Pak-kiaN-oe-siaN khi-ho liau-au Siong-te chin siu-khi, choaN ka chia e kan-ta chai-iaN thoan-to bo iau-i bo-gi e bok-su, tiuN-lo, sin-to long piN-cho be-kong-oe…… Goa teng-kang kong e hit-pun chheh e chheh-mia, kin-a-jit chhoe-tioh a:客家宣教新浪潮(書+CD不分售) 作者:曾政忠、邱善雄 等 出版社:橄欖 出版日期:2008年04月28日 語言:繁體中文 ISBN:9789570471892 裝訂:平裝 http://www.books.com.tw/exep/prod/booksfile.php?item=0010401198Chit pun chheh koan-he Siong-te kah to-goan-hoa e tho-lun ti 96 iah kau 117 iah.Hak-khiam2009/2/10 Lau Seng-hian :

Hak-khiam lāu-su,

To-siā. Lí ta̍k-pái thê-kiong ê tsu-liāu lóng tsiok sim-sik--ê, tsin hó khuàⁿ, mā tsin ū tsham-khó kè-ta̍t.

Kiám-tshái sī guá íng-pái só͘ tsham-ka kàu-huē ê puē-kíng, tì-sú guá tuì Sìng-king hām sìn-gióng ê kuan-hē, kap tuì Sìng-king ê kái-sueh kap tsi̍t- kuá lâng ū bô-sio-siâng. Kóng--khí-lâi mā tsin hó-tshiò, taⁿ guá huê-siūⁿ guá hit-tang-tsūn tsham-ka ê kàu-huē, sui-bóng kiông-tiau tsun-tiōng Sìng- king, tsóng--sī in pún-sin tī káng-tō kap ìng-iōng king-bûn ê sî, mā bô ha̍p tī hit-ê guân-tsik.

Ha̍k-khiam lāu-su kóng-tio̍h tsit-ê tê-ba̍k ê būn-tê, kóng nā tê-ba̍k kái-tsò 'ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat', huān-sè ē khah ū ì-sù. Tsóng--sī tsāi guá lâi khuàⁿ, Ki-tok-kàu ê sìn-gióng bô pa̍t-hāng kin-kì, to̍k-to̍k Sìng-king ē-īng-tit tsò siōng-bué ê pîn-tsún, nā sī Sìng-king bô kóng-- ê, hi̍k-tsiá-sī bó͘-tsi̍t-tsióng kóng-huat sī kap Sìng-king tuì-huán--ê, iah-tsiah-sī Sìng-king pún-sin tuì bó͘-mi̍h tāi-tsì ū sio-ta̍h-thut bô-it-tì ê uī-á, án-ne hit-ê khuàⁿ -huat tō khah bô sik-ha̍p kóng sī Ki-tok-kàu iah Sìng-king ê kuan-liām.

Kán-tan kóng, guá khuàⁿ Sìng-king tī sìn-gióng ê lō͘-īng tsin tan-sûn, i m̄-sī 1 pún pek-kho-tsuân-su, i bô àn-sǹg beh huê-ta̍p thong-sè-kan lóng-tsóng ê būn-tê, i kan-taⁿ sī beh tshián-bîng Siōng-tè ê kiù-sio̍k, jû-tshú-jî-í, án-ne niā-tiāⁿ.

Iā in-uī tíng-thâu tsit-ê siūⁿ-huat, guá bô jīn-uî Sìng-king tuì jīn-hô tāi-tsì lóng ū i ê tsú-tiuⁿ kap lūn-tiám, kāng tsit-ê tō-lí, guá mā bô jīn-uî īng Sìng-king tsò kin-té ê Ki-tok-kàu tuì jīn-hô ê tāi-tsì lóng ū sìn-gióng ê kin-kì kap tsú-tiuⁿ.

Lán tong-jiân ē-tàng kin-kì lán ê lí-sìng kap king-giām tuì jīn-hô ê tāi-tsì thê- tshut lán ê tsú-tiuⁿ kap khuàⁿ-huat, m̄-koh, guá lóng ē kā siūⁿ-tsò sī lán 'kò-jîn' iah-sī 'Ki-tok KÀU-HUĒ' ê khuàⁿ-huat, M̄-SĪ 'KI-TOK-KÀU' ê khuàⁿ-huat.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su. In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te. Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau kai-seng khah chio.

Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢) gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdf

Goa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun chit-chiong gi-gian.

Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e bun-ji:

1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī, kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu. http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=

Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun. Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun beh an-choaN?

Hak-khiam

2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》, 認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》 ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀 聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價 值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大, siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》, 按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌, 發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用 《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng, chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi. Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-10 19:21:17

Tada sang, tsin to-siā. Guá ū liáu-kái lí ê ì-sù. Līng-guā, guá kám-kak lí pí tsē-tsē Tâi-uân-lâng koh khah ū Tâi-uân sim. Hiah-ê tuì bó-gí bô-iàu-ì ê Tâi-uân-lâng si̍t-tsāi ài kám-kak kiàn-siàu.

Hak-khiam hiaⁿ, lí siōng-bué kóng--tio̍h ê siáu-suat kò͘-sióng ū kàu tsán! Guá

tsiok kú bô tshin-tshiūⁿ án-ne in-uī 1 ê idea kui-ê ba̍k-tsiu kim--khí-lâi-a. Hak-khiam hiaⁿ kám ū beh tshin-sin lâi siá!?

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa si ki-tok-tou, m-koh chin han-tit khi kau-hoe cho le-pai.

Goa ma bo tiaN-tiaN teh khoaN Seng-keng, chong-si goa

khoaN e chheh put-si tioh u lang in-iong Seng-keng e mih-kiaN cho soat-beng,

chhin-chhiuN teng tiuN phoe kong tioh e Fishman kah Laponce.

Ku-ni Jin-sek che u sang goa chit pun sin hoan-ek e Sin-iok Seng-keng,

kin-ni beh khah chiap lai thak chit e a.

Ki-tok-kau u-iaN si i Seng-keng cho khoan-ui, m-koh Seng-keng ka-ki be-kong-oe,

long si lang teh thak, teh kai-soeh, sou-i u-tang-si-a e san-seng chit

koa bun-te.

Tada phoe-pheng e thoan hok-im tioh-ho gi-gian bo-iau-kin e

hian-siong, u-iaN chin hai. Goa siuN u khah gau sia sio-soat e lang,

hoan-se e-tang sia chit e te-phiN ah-si tng-phiN e kou-su, kong

Pak-kiaN-oe-siaN khi-ho liau-au Siong-te chin siu-khi, choaN ka chia e

kan-ta chai-iaN thoan-to bo iau-i bo-gi e bok-su, tiuN-lo, sin-to long

piN-cho be-kong-oe……

Goa teng-kang kong e hit-pun chheh e chheh-mia, kin-a-jit chhoe-tioh a:

客家宣教新浪潮(書+CD不分售)

作者:曾政忠、邱善雄 等

出版社:橄欖

出版日期:2008年04月28日

語言:繁體中文 ISBN:9789570471892

裝訂:平裝

http://www.books.com.tw/exep/prod/booksfile.php?item=0010401198

Chit pun chheh koan-he Siong-te kah to-goan-hoa e tho-lun ti 96 iah kau 117 iah.

Hak-khiam

2009/2/10 Lau Seng-hian :

Hak-khiam lāu-su,

To-siā. Lí ta̍k-pái thê-kiong ê tsu-liāu lóng tsiok sim-sik--ê, tsin hó

khuàⁿ,

mā tsin ū tsham-khó kè-ta̍t.

Kiám-tshái sī guá íng-pái só͘ tsham-ka kàu-huē ê puē-kíng, tì-sú guá tuì

Sìng-king hām sìn-gióng ê kuan-hē, kap tuì Sìng-king ê kái-sueh kap tsi̍t-

kuá lâng ū bô-sio-siâng. Kóng--khí-lâi mā tsin hó-tshiò, taⁿ guá huê-siūⁿ

guá hit-tang-tsūn tsham-ka ê kàu-huē, sui-bóng kiông-tiau tsun-tiōng Sìng-

king, tsóng--sī in pún-sin tī káng-tō kap ìng-iōng king-bûn ê sî, mā bô ha̍p

tī hit-ê guân-tsik.

Ha̍k-khiam lāu-su kóng-tio̍h tsit-ê tê-ba̍k ê būn-tê, kóng nā tê-ba̍k

kái-tsò

'ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat', huān-sè ē khah

ū ì-sù. Tsóng--sī tsāi guá lâi khuàⁿ, Ki-tok-kàu ê sìn-gióng bô pa̍t-hāng

kin-kì,

to̍k-to̍k Sìng-king ē-īng-tit tsò siōng-bué ê pîn-tsún, nā sī Sìng-king bô

kóng--

ê, hi̍k-tsiá-sī bó͘-tsi̍t-tsióng kóng-huat sī kap Sìng-king tuì-huán--ê,

iah-tsiah-sī

Sìng-king pún-sin tuì bó͘-mi̍h tāi-tsì ū sio-ta̍h-thut bô-it-tì ê uī-á,

án-ne hit-ê khuàⁿ

-huat tō khah bô sik-ha̍p kóng sī Ki-tok-kàu iah Sìng-king ê kuan-liām.

Kán-tan kóng, guá khuàⁿ Sìng-king tī sìn-gióng ê lō͘-īng tsin tan-sûn, i

m̄-sī 1

pún pek-kho-tsuân-su, i bô àn-sǹg beh huê-ta̍p thong-sè-kan lóng-tsóng ê

būn-tê, i kan-taⁿ sī beh tshián-bîng Siōng-tè ê kiù-sio̍k, jû-tshú-jî-í,

án-ne

niā-tiāⁿ.

Iā in-uī tíng-thâu tsit-ê siūⁿ-huat, guá bô jīn-uî Sìng-king tuì jīn-hô

tāi-tsì lóng

ū i ê tsú-tiuⁿ kap lūn-tiám, kāng tsit-ê tō-lí, guá mā bô jīn-uî īng

Sìng-king tsò

kin-té ê Ki-tok-kàu tuì jīn-hô ê tāi-tsì lóng ū sìn-gióng ê kin-kì kap

tsú-tiuⁿ.

Lán tong-jiân ē-tàng kin-kì lán ê lí-sìng kap king-giām tuì jīn-hô ê tāi-tsì

thê-

tshut lán ê tsú-tiuⁿ kap khuàⁿ-huat, m̄-koh, guá lóng ē kā siūⁿ-tsò sī lán

'kò-jîn'

iah-sī 'Ki-tok KÀU-HUĒ' ê khuàⁿ-huat, M̄-SĪ 'KI-TOK-KÀU' ê khuàⁿ-huat.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e

khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su.

In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e

siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te.

Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah

koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau

kai-seng khah chio.

Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢)

gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e

ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin

e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang

hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe

Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u

chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha

Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdf

Goa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui

bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian

su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e

lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai

koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e

Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun

chit-chiong gi-gian.

Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language

alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong

chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit

e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e

soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si

sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e

bun-ji:

1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī,

kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê

ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu.

http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=

Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau

to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun.

Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan

http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho

Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong

pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long

chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun

beh an-choaN?

Hak-khiam

2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》,

認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》

ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀

聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價

值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大,

siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》,

按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,

發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用

《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā

lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng,

chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo

teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong

ui-it

bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh

chun-tiong

be siau-sit--khi.  Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就

是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化

e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》--

nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George

Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e

事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且

mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單

一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對)

kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問

題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e

問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e

著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無

tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在

,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋

ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無

差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、

「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年

來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有

學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣

ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3

兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放,

《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau

放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」

M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人

起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內

容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來

看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e

kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che

ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早

ê

時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú

天,上帝看 bē

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後

in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì

án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人

tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外

1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh

tuì

in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse

濟濟語言是上帝對人直接

ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當

tsūn ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê

基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是

bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng

tsih-tsài

上帝 ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê

因端,是為

tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言

ê

致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e

Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in

echungiam

kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts) 17:26

"(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan

te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3;

sib eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok,

lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e

taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh

siaubiat

patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou,

popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap

chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e

Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai,

bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok

binchok

e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e

sitai,

goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism).

 Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si

chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap

bunhoa.

 21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa

gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai

chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Hak-khiam TiuN
Date: 2009-02-10 20:13:42

Seng-hian hiaN:Li si chiaN-kang e bun-hak-ka, goa iau m-bat sia-koe poaN-phiN siau-soat leh. Li na kam-kak chit e kou-siong be-bai, tioh chhiaN li lai sia khah tho-tong.Goa siuN che na sia cho kiok-pun ma chin ho. Crystal i kong chhui-sak bo-gi e lang eng-kai un-iong ge-sut e hong-hoat ka chit-koa koan-liam chhoan-chhut-khi, i ka-ki ma u sia chit pun kiok-pun teh kong gi-gian liu-sit e gi-te. Koh-chai kong goa tui te-gak seN-cho choaN-iuN ma bo chheng-chho, sia-chhut lai kho-leng lang khoaN-liau be-kiaN. Chit-pou-hun kho-leng ai khi chham-kho Hut-kau e bin-kan bun-hak.

Hak-khiam2009/2/10 Lau Seng-hian :

Tada sang, tsin to-siā. Guá ū liáu-kái lí ê ì-sù. Līng-guā, guá kám-kak lí pí tsē-tsē Tâi-uân-lâng koh khah ū Tâi-uân sim. Hiah-ê tuì bó-gí bô-iàu-ì ê Tâi-uân-lâng si̍t-tsāi ài kám-kak kiàn-siàu.

Hak-khiam hiaⁿ, lí siōng-bué kóng--tio̍h ê siáu-suat kò͘-sióng ū kàu tsán! Guá tsiok kú bô tshin-tshiūⁿ án-ne in-uī 1 ê idea kui-ê ba̍k-tsiu kim--khí-lâi-a. Hak-khiam hiaⁿ kám ū beh tshin-sin lâi siá!?

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa si ki-tok-tou, m-koh chin han-tit khi kau-hoe cho le-pai. Goa ma bo tiaN-tiaN teh khoaN Seng-keng, chong-si goa khoaN e chheh put-si tioh u lang in-iong Seng-keng e mih-kiaN cho soat-beng, chhin-chhiuN teng tiuN phoe kong tioh e Fishman kah Laponce. Ku-ni Jin-sek che u sang goa chit pun sin hoan-ek e Sin-iok Seng-keng, kin-ni beh khah chiap lai thak chit e a.

Ki-tok-kau u-iaN si i Seng-keng cho khoan-ui, m-koh Seng-keng ka-ki be-kong-oe, long si lang teh thak, teh kai-soeh, sou-i u-tang-si-a e san-seng chit koa bun-te.

Tada phoe-pheng e thoan hok-im tioh-ho gi-gian bo-iau-kin e hian-siong, u-iaN chin hai. Goa siuN u khah gau sia sio-soat e lang, hoan-se e-tang sia chit e te-phiN ah-si tng-phiN e kou-su, kong Pak-kiaN-oe-siaN khi-ho liau-au Siong-te chin siu-khi, choaN ka chia e kan-ta chai-iaN thoan-to bo iau-i bo-gi e bok-su, tiuN-lo, sin-to long piN-cho be-kong-oe……

Goa teng-kang kong e hit-pun chheh e chheh-mia, kin-a-jit chhoe-tioh a:

客家宣教新浪潮(書+CD不分售) 作者:曾政忠、邱善雄 等 出版社:橄欖 出版日期:2008年04月28日 語言:繁體中文 ISBN:9789570471892 裝訂:平裝 http://www.books.com.tw/exep/prod/booksfile.php?item=0010401198

Chit pun chheh koan-he Siong-te kah to-goan-hoa e tho-lun ti 96 iah kau 117 iah.

Hak-khiam

2009/2/10 Lau Seng-hian :

Hak-khiam lāu-su,

To-siā. Lí ta̍k-pái thê-kiong ê tsu-liāu lóng tsiok sim-sik--ê, tsin hó khuàⁿ, mā tsin ū tsham-khó kè-ta̍t.

Kiám-tshái sī guá íng-pái só͘ tsham-ka kàu-huē ê puē-kíng, tì-sú guá tuì Sìng-king hām sìn-gióng ê kuan-hē, kap tuì Sìng-king ê kái-sueh kap tsi̍t- kuá lâng ū bô-sio-siâng. Kóng--khí-lâi mā tsin hó-tshiò, taⁿ guá huê-siūⁿ guá hit-tang-tsūn tsham-ka ê kàu-huē, sui-bóng kiông-tiau tsun-tiōng Sìng- king, tsóng--sī in pún-sin tī káng-tō kap ìng-iōng king-bûn ê sî, mā bô ha̍p tī hit-ê guân-tsik.

Ha̍k-khiam lāu-su kóng-tio̍h tsit-ê tê-ba̍k ê būn-tê, kóng nā tê-ba̍k kái-tsò 'ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat', huān-sè ē khah ū ì-sù. Tsóng--sī tsāi guá lâi khuàⁿ, Ki-tok-kàu ê sìn-gióng bô pa̍t-hāng kin-kì, to̍k-to̍k Sìng-king ē-īng-tit tsò siōng-bué ê pîn-tsún, nā sī Sìng-king bô kóng-- ê, hi̍k-tsiá-sī bó͘-tsi̍t-tsióng kóng-huat sī kap Sìng-king tuì-huán--ê, iah-tsiah-sī Sìng-king pún-sin tuì bó͘-mi̍h tāi-tsì ū sio-ta̍h-thut bô-it-tì ê uī-á, án-ne hit-ê khuàⁿ -huat tō khah bô sik-ha̍p kóng sī Ki-tok-kàu iah Sìng-king ê kuan-liām.

Kán-tan kóng, guá khuàⁿ Sìng-king tī sìn-gióng ê lō͘-īng tsin tan-sûn, i m̄-sī 1 pún pek-kho-tsuân-su, i bô àn-sǹg beh huê-ta̍p thong-sè-kan lóng-tsóng ê būn-tê, i kan-taⁿ sī beh tshián-bîng Siōng-tè ê kiù-sio̍k, jû-tshú-jî-í, án-ne niā-tiāⁿ.

Iā in-uī tíng-thâu tsit-ê siūⁿ-huat, guá bô jīn-uî Sìng-king tuì jīn-hô tāi-tsì lóng ū i ê tsú-tiuⁿ kap lūn-tiám, kāng tsit-ê tō-lí, guá mā bô jīn-uî īng Sìng-king tsò kin-té ê Ki-tok-kàu tuì jīn-hô ê tāi-tsì lóng ū sìn-gióng ê kin-kì kap tsú-tiuⁿ.

Lán tong-jiân ē-tàng kin-kì lán ê lí-sìng kap king-giām tuì jīn-hô ê tāi-tsì thê- tshut lán ê tsú-tiuⁿ kap khuàⁿ-huat, m̄-koh, guá lóng ē kā siūⁿ-tsò sī lán 'kò-jîn' iah-sī 'Ki-tok KÀU-HUĒ' ê khuàⁿ-huat, M̄-SĪ 'KI-TOK-KÀU' ê khuàⁿ-huat.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su. In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te. Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau kai-seng khah chio.

Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢) gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdf

Goa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun chit-chiong gi-gian.

Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e bun-ji:

1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī, kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu. http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=

Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun. Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun beh an-choaN?

Hak-khiam

2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》, 認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》 ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀 聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價 值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大, siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》, 按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌, 發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用 《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng, chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li …. bo teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong ui-it bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh chun-tiong be siau-sit--khi. Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就 是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化 e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》-- nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e 事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且 mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單 一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit -e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對) kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套 寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問 題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e 問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e 問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e 著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無 tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在 ,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke- si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋 ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無 差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、 「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年 來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過 支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有 學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣 ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3 兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放, 《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau 放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值 ,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」 M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人 起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內 容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是 」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來 看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong. Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang e i-sek heng-thai, i-ha iong 喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh che ti 歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  2. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納 2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah 早 ê 時代,人類 ē 講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh 造巴別城(巴別塔)tú 天,上帝看 bē 做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê 事;以後 in 所 beh 做--ê,無 1 項 oē 禁 止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì án-ni,耶和華 hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in 就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘ 人 tuì hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê 手路,另外 1 方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝 koh tuì in 講:『tio̍h 生湠真濟,充 滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse 濟濟語言是上帝對人直接 ê 恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit 當 tsūn ê 基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê 基督教會(特別是羅馬天主教)sio 對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時 tsūn,聖經是 bē-tàng 翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng tsih-tsài 上帝 ê 話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê 因端,是為 tio̍h beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī 實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng 款語言 ê 致重、扶持,是 1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè ka 用 tī 實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism) kap Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau e Sengkeng kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in echungiam kap in e toklip e thian-hu-koan-li kap teui. Suto Hengoan (Acts) 17:26 "(Siongte) chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti choan te-bin, koh ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e te-kai3; sib eh hou7 in chhoe7 Siongtei̍" I-su si kong sekan e kok binchok, lengthou(tekai), bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e taichi. Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh siaubiat patlang e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh uihou, popi, jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip kap chungiam, che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian. Chianau e Lianhapkok e hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai, bungehokheng, jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok binchok e gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e sitai, goa jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian Humanism). Inui u sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si chinchiaN e Siongte. Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap bunhoa. 21 seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok bunhoa gigian itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e sekai chiah tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~


Re: Re: [tgb] Re: Seng-keng tui bo-gi e khoaN-hoat

From: Lau Seng-hian
Date: 2009-02-10 22:59:48

Ha̍k-khiam hiaⁿ,

Guá m̄-sī bûn-ha̍k-ka, m̄-koh tiāⁿ-tiāⁿ teh ta̍h táⁿ-má-ka.

Guá mā m̄-tsai-iáⁿ tē-ga̍k seⁿ-tsò án-tsuáⁿ--neh, nā guá pua̍h--lo̍h-khì tē-ga̍k,

ìng-kai tō ē tsai--a.

Sī kóng guá nā ū ki-huē siá hit-ê kò͘-sū, taⁿ guá ê kò͘-sióng lāi-té, bô àn-sǹg

siá-tio̍h tē-ga̍k.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Li si chiaN-kang e bun-hak-ka, goa iau m-bat sia-koe poaN-phiN siau-soat leh.

Li na kam-kak chit e kou-siong be-bai, tioh chhiaN li lai sia khah tho-tong.

Goa siuN che na sia cho kiok-pun ma chin ho.

Crystal i kong chhui-sak bo-gi e lang eng-kai un-iong ge-sut e hong-hoat ka

chit-koa koan-liam chhoan-chhut-khi, i ka-ki ma u sia chit pun

kiok-pun teh kong

gi-gian liu-sit e gi-te. Koh-chai kong goa tui te-gak seN-cho

choaN-iuN ma bo chheng-chho,

sia-chhut lai kho-leng lang khoaN-liau be-kiaN. Chit-pou-hun kho-leng

ai khi chham-kho

Hut-kau e bin-kan bun-hak.

Hak-khiam

2009/2/10 Lau Seng-hian :

Tada sang, tsin to-siā. Guá ū liáu-kái lí ê ì-sù. Līng-guā, guá kám-kak lí

tsē-tsē Tâi-uân-lâng koh khah ū Tâi-uân sim. Hiah-ê tuì bó-gí bô-iàu-ì ê

Tâi-uân-lâng si̍t-tsāi ài kám-kak kiàn-siàu.

Hak-khiam hiaⁿ, lí siōng-bué kóng--tio̍h ê siáu-suat kò͘-sióng ū kàu tsán!

Guá

tsiok kú bô tshin-tshiūⁿ án-ne in-uī 1 ê idea kui-ê ba̍k-tsiu

kim--khí-lâi-a.

Hak-khiam hiaⁿ kám ū beh tshin-sin lâi siá!?

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa si ki-tok-tou, m-koh chin han-tit khi kau-hoe cho le-pai.

Goa ma bo tiaN-tiaN teh khoaN Seng-keng, chong-si goa

khoaN e chheh put-si tioh u lang in-iong Seng-keng e mih-kiaN cho

soat-beng,

chhin-chhiuN teng tiuN phoe kong tioh e Fishman kah Laponce.

Ku-ni Jin-sek che u sang goa chit pun sin hoan-ek e Sin-iok Seng-keng,

kin-ni beh khah chiap lai thak chit e a.

Ki-tok-kau u-iaN si i Seng-keng cho khoan-ui, m-koh Seng-keng ka-ki

be-kong-oe,

long si lang teh thak, teh kai-soeh, sou-i u-tang-si-a e san-seng chit

koa bun-te.

Tada phoe-pheng e thoan hok-im tioh-ho gi-gian bo-iau-kin e

hian-siong, u-iaN chin hai. Goa siuN u khah gau sia sio-soat e lang,

hoan-se e-tang sia chit e te-phiN ah-si tng-phiN e kou-su, kong

Pak-kiaN-oe-siaN khi-ho liau-au Siong-te chin siu-khi, choaN ka chia e

kan-ta chai-iaN thoan-to bo iau-i bo-gi e bok-su, tiuN-lo, sin-to long

piN-cho be-kong-oe……

Goa teng-kang kong e hit-pun chheh e chheh-mia, kin-a-jit chhoe-tioh a:

客家宣教新浪潮(書+CD不分售)

作者:曾政忠、邱善雄 等

出版社:橄欖

出版日期:2008年04月28日

語言:繁體中文 ISBN:9789570471892

裝訂:平裝

http://www.books.com.tw/exep/prod/booksfile.php?item=0010401198

Chit pun chheh koan-he Siong-te kah to-goan-hoa e tho-lun ti 96 iah kau

117 iah.

Hak-khiam

2009/2/10 Lau Seng-hian :

Hak-khiam lāu-su,

To-siā. Lí ta̍k-pái thê-kiong ê tsu-liāu lóng tsiok sim-sik--ê, tsin hó

khuàⁿ,

mā tsin ū tsham-khó kè-ta̍t.

Kiám-tshái sī guá íng-pái só͘ tsham-ka kàu-huē ê puē-kíng, tì-sú guá tuì

Sìng-king hām sìn-gióng ê kuan-hē, kap tuì Sìng-king ê kái-sueh kap

tsi̍t-

kuá lâng ū bô-sio-siâng. Kóng--khí-lâi mā tsin hó-tshiò, taⁿ guá

huê-siūⁿ

guá hit-tang-tsūn tsham-ka ê kàu-huē, sui-bóng kiông-tiau tsun-tiōng

Sìng-

king, tsóng--sī in pún-sin tī káng-tō kap ìng-iōng king-bûn ê sî, mā bô

ha̍p

tī hit-ê guân-tsik.

Ha̍k-khiam lāu-su kóng-tio̍h tsit-ê tê-ba̍k ê būn-tê, kóng nā tê-ba̍k

kái-tsò

'ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e khoaN-hoat kah cho-hoat', huān-sè ē

khah

ū ì-sù. Tsóng--sī tsāi guá lâi khuàⁿ, Ki-tok-kàu ê sìn-gióng bô

pa̍t-hāng

kin-kì,

to̍k-to̍k Sìng-king ē-īng-tit tsò siōng-bué ê pîn-tsún, nā sī Sìng-king

kóng--

ê, hi̍k-tsiá-sī bó͘-tsi̍t-tsióng kóng-huat sī kap Sìng-king tuì-huán--ê,

iah-tsiah-sī

Sìng-king pún-sin tuì bó͘-mi̍h tāi-tsì ū sio-ta̍h-thut bô-it-tì ê uī-á,

án-ne hit-ê khuàⁿ

-huat tō khah bô sik-ha̍p kóng sī Ki-tok-kàu iah Sìng-king ê kuan-liām.

Kán-tan kóng, guá khuàⁿ Sìng-king tī sìn-gióng ê lō͘-īng tsin tan-sûn, i

m̄-sī 1

pún pek-kho-tsuân-su, i bô àn-sǹg beh huê-ta̍p thong-sè-kan lóng-tsóng ê

būn-tê, i kan-taⁿ sī beh tshián-bîng Siōng-tè ê kiù-sio̍k, jû-tshú-jî-í,

án-ne

niā-tiāⁿ.

Iā in-uī tíng-thâu tsit-ê siūⁿ-huat, guá bô jīn-uî Sìng-king tuì jīn-hô

tāi-tsì lóng

ū i ê tsú-tiuⁿ kap lūn-tiám, kāng tsit-ê tō-lí, guá mā bô jīn-uî īng

Sìng-king tsò

kin-té ê Ki-tok-kàu tuì jīn-hô ê tāi-tsì lóng ū sìn-gióng ê kin-kì kap

tsú-tiuⁿ.

Lán tong-jiân ē-tàng kin-kì lán ê lí-sìng kap king-giām tuì jīn-hô ê

tāi-tsì

thê-

tshut lán ê tsú-tiuⁿ kap khuàⁿ-huat, m̄-koh, guá lóng ē kā siūⁿ-tsò sī

lán

'kò-jîn'

iah-sī 'Ki-tok KÀU-HUĒ' ê khuàⁿ-huat, M̄-SĪ 'KI-TOK-KÀU' ê khuàⁿ-huat.

Sêng-hiân

2009/2/10 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Goa siuN Tada e bun-te na kai-cho ki-tok-kau tui to-chiong-gi-gian e

khoaN-hoat kah cho-hoat, hoan-se e khah u i-su.

In-ui che tioh kan-siap-tioh hian-sip se-kai-siong, chit e chong-kau e

siong-koan chou-chip, ko-jin an-choaN tui-thai bo-gi e bun-te.

Bok-cheng goa sou-chai-e si ki-tok-kau pi khi-tha e chong-kau khah

koan-sim pun-te-gi-gian, Seng-keng e ek-pun chin che, ki-tha chong-kau

kai-seng khah chio.

Kin-ni goa ti Tai-pak-chhi teh cho Goan-chu-bin e "gi-gian-siu"(語言巢)

gian-kiu. Goa thiaN-kong Goan-chu-bin sin ki-tok-kau, thian-chu-kau e

ka-khi-lai u 80%. Goa ti Tai-tang bat khi koe kui-keng-a Goan-chu-bin

e kau-hoe cho-le-pai, in si iong Bo-gi cho le-pai koh u hiN-ki e-tang

hou thiaN-bo e lang thiaN Hoa-gi e hoan-ek. Goa chin-cheng teh chhoe

Tai-tang Goan-chu-bin e sia-hoe gi-gian-hak gian-kiu e bun-hian, ma u

chhoe-tioh Summer Institute of Linguistics e chu-liau, u tiau-cha

Puyuma kah Rukai.http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-001.pdf

Goa siuN Tada kho-leng si beh kian-gi Tai-oan e kau-hoe eng-kai tui

bo-gi thui-kong chhut-koa lat. Goa khoaN kui-e Tai-oan e gi-gian

su-iong si chau-hiong Hoa-gi-hoa, kau-hoe na kin-ku chhi-tiuN e

lo-chek kiaN, tioh-si bo-gi si-bong. Chit-ma khoaN-khi-lai si kai

koan-chian e si-chun, na bo khah kiong e gi-gian i-sek, cha-ban kui-e

Tai-oan-to tioh piN-cho Hoa-gi e Pa-piat-siaN, kan-ta chhun

chit-chiong gi-gian.

Fishman ti "M-thang pang-sat li e bo-gi"(Do not leave your language

alone) te-it-iah tioh in-iong Seng-keng e Í-su-thiap e kou-su, i kong

chit e kou-su tat-tit gian-ku gi-gian ke-oe e lang ho-ho-a thak chit

e. Chit e kou-si si kong chit e kok-ong beh chhoe bou, tioh pan chit e

soan-bi bi-sai, tioh thong-ti te-kok lai e sou-u e lang (put-koan si

sim-mih kai-kip, chok-kun, chong-kau), iong in thiaN u e oe, khoaN u e

bun-ji:

1:22 chhut-chiàu tī ông hiah ê séng, kàu ta̍k-séng chiàu in ê bûn-jī,

kàu ta̍k-ūi ê peh-sìⁿ chiàu in ê khiuⁿ-kháu, hō͘ chòe tiōng-hu--ê

ta̍k-ê tī ke-lāi chòe chú; ta̍k-ê chiàu i ê peh-sìⁿ ê khiuⁿ-kháu.

http://bible.fhl.net/new/read.php?id=12725&m=

Fishman kong chit e kok-ong e cho-hoat tioh-si hian-chu-si kiong-tiau

to-goan-bun-hoa e gi-gian cheng-chhek e kou-cha pan-pun.

Tak-ke na u chhu-bi ki-sit ma e-tang khi khoaN Hut-kau e gi-gian-koan

http://www.chibs.edu.tw/publication/LunCong/004/55_68.htm, chin tu-ho

Hut-chou sou kong e kah Í-su-thiap e cho-hoat chin kang-khoan, iong

pun-te e gi-gian lai thoan-kau, bun-te si tng Hoa-gi e pun-te-gi long

chiah-liau-liau e si-chun, Hoa-gi piN-cho ui-it e pun-te-gi e si-chun

beh an-choaN?

Hak-khiam

2009/2/9 Lau Seng-hian :

仁瑟老師平安,

大多數 ê 猶太人 kan-taⁿ 承認舊約 39 卷冊,無承認新約 27 卷是上帝 ê 啟示。

文藝復興 ê 時,上 kài 反對母語書寫,支持獨尊拉丁語--ê,mā 有 1 陣真支持《聖經》,

認同《聖經》 ê 教會人士。

我 án-ne 講(包括 tsìn 前所分享--ê),並 m̄ 是 beh 侮辱《聖經》,或者是懷疑《聖經》

ê 真實性(tse 完全是另外 1 ê 題目)。 我所強調--ê,kan-taⁿ 是「平平是使用、解讀

聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,發表完全無仝 ê 價

值觀 kap 論點,tsit-ê 中間,一定是「利用聖經 ê 人」有問題,而且 tsit-ê 問題真大,

siōng-kài 致重《聖經》ê 教會無應該無重視!!!應該翻頭來想,按怎看待《聖經》,

按怎解讀《聖經》。

頂 kuân 所講:

「平平是使用、解讀聖經 ê 人」,suah ē-tàng tī 無仝時期,利用聖經對 kāng 1 件代誌,

發表完全無仝 ê 價值觀 kap 論點

我頭前 ê post 有舉 tsi̍t-kuá 歷史 ê 例:比論神權、王權到民主政治 ê 發展,lóng 有人用

《聖經》來為 hit 時代 ê 政治型態做主張;koh 比論奴隸買賣,支持 kap 反對 ê 人,mā

lóng 有用《聖經》做根據。

以上,

多謝!

2009/2/9 gjs

Ku-iok 39-kng Sin-iok 27-kng,

chian-au 1600-ni, chhiau-koe 35-ui e chok-chia.

Seng-keng si bun-hak, lek-su, le-gi, chong-kau, khe-si, chin-li ….

bo

teh kah lang ai kong bo-gi.

Tan-si, eng Seng-keng ka-si kiaⁿ-ji e Iu-thai-lang si se-kai-siong

ui-it

bong-kok 2-chheng-ni, iau-bo song-sit bo-gu e bin-chok.

Na-u thiaⁿ, sin-giong kap ng-bang, bo-gu chu-jian oe siu-tioh

chun-tiong

be siau-sit--khi.  Che iah chiu-si Seng-keng ka-si e to-li.

chhiaⁿ chi-kau.

2009/2/9 Lau Seng-hian

Hak-khiam 兄 kap 列位前輩:

真多謝 Hak-khiam 老師提供 e 資料,我 koh 有 tsit-kua-a 意見補充。

我所強調--e,是轉來 ti「聖經」e 內容來看待多語文化 e 價值,也就

是講,無論《聖經》按怎講,咱猶原 long e-tang 有咱本身對多語文化

e 價值觀,或者是支持,或者是看輕,咱所做 e 判斷,kap《聖經》--

nih e 內容,無一定交黏蒂帶。

咱看 Hak-khiam 兄所舉 e 例,thang 發現 1 e 真心適 e 現象,George

Steiner teh 討論《聖經》內底巴別塔 e 代誌 e 時,明明是 kang 1 e

事件,Steiner suah e-tang 舉出「正面」kap「負面」兩種看法,暫且

mai 講是 toh-tsit 種看法正確,獨獨 tsit-e 情形,咱就知 tse 是對「單

一事件」e 2 款闡釋,e-tang 引起無仝闡釋 e 事件本身,真有可能 hit

-e 記載並無 beh 傳達明顯 e 立場 kap 價值觀。

Koh 換話來講,咱 beh 問 e 問題應該是:「聖經內底 kam 有教示咱

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化?」 Tsit-e 問法,在水(絕對)

kap 「咱 kam 有法度 ui 聖經內底 e 內容,去發展、發湠,講出 1 套

寶惜母語,尊存、tshui 展多語文化 e 價值觀。」 因為 tsit 兩 e 問

題 ti 出發點無 sio-siang,第 1 e 問題是用《聖經》做主體,第 2 e

問題是 kan-tann 用《聖經》做路用 iah ke-si; 咱若 beh 問第 2 e

問題,hit-e ke-si 就無一定 ai 是《聖經》,e-tang 替換做任何其他 e

著作文本,因為,《聖經》ti 第 2 e 問題內底,並無主體性,ma 無

tiam ti 中心 e 地位。

頂 kuan e 想法,其實一直是我對教會使用《聖經》真 giau 疑 e 所在

,真濟教會 teh 解 sueh《聖經》e 時,是 teh ka《聖經》做客體 e ke-

si,斬頭去尾引出經文,了後,就 ka ka-ti 想 beh 附加 e 意思、闡釋

ka 講--入-去,tsit-e 結果,有《聖經》kap 無《聖經》,窮實 long 無

差。

Tsit 款解經 e 態度,ti 歷史上並 m 是新事,用 tsit 款「讀--入-去」、

「斬頭去尾」、「做路用 e 客體」e 手路,咱 thang 看著 tsit 兩千年

來,《聖經》有 bat 做過支持「神權政治」e 根據,ma 有 bat 做過

支持「王權政治」e 基礎,了後,啟蒙--a,革命--a,suah sui koh 有

學者、教會人士講《聖經》是支持「民主」、「民權」--e;奴隸買賣

ma 是按呢,當原初做烏奴買賣 e 人,用〈創世記〉閃、含、雅弗 3

兄弟 e 故事來支持 in 買賣人口 e 理論根據,等烏奴得著 thau 放,

《聖經》suah koh hoo 人顛倒頭讀,講 hoo 做是支持「人權」、thau

放烏奴 e 精神指標,tsit 款《聖經》e 用法,實在 hoo 人感覺真不值

,ma 真悲哀。

耶穌 ti〈馬太福音〉5:37要求 i e 學生:「是,就是;m 是就 m 是。」

M-koh 教會 tsit 兩千外冬使用《聖經》e 態度,kap 經學士、法利賽人

起 tsiu-tsua 講白賊 e 行放,m 知有 siann-mih 無仝???

因為按呢,當我聽著 Tada sang 問著《聖經》內底關係保存母語 e 內

容 e 時,我 e 想法是:「有就是有,無就是無;是就是,m 是就 m 是

」。

以上看法,牽涉著對文本解讀 e 方法論,我是單純對歷史 tik e 角度來

看,所有 e 批評,是針對基督教會,m 是針對任何個人,請諒情。

多謝!!!

2009/2/8 Hak-khiam TiuN

Seng-hian hiaN:

Koan-he 巴別塔 e kai-soeh u kui-na-chiong.

Kan-tan-kong u chiaN-bin kah hu-bin e kai-soeh ma cho-seng bo-kang

e

i-sek heng-thai, i-ha iong

喬治.史坦納, George Steiner,寫e冊"勘誤表"(李根芳譯- 遠流,2007-08-09 出版)cho chit e

kan-kai:

  1. Hu-bin e: 破脆、混亂、無法度溝通, toe-leh 來e 是"單語意識…語言沙文主義,官方國語", m-koh

che

ti

歷史、文化上並m是常態,是例外(喬治史坦納 2007﹕97)。

  1. chiaN-bin e: 喬治史坦納(2007﹕100-1)認為巴別塔e故事應該顛倒頭來看,bo-kang e 語言m-na

m是詛咒,tian-to是"詛咒的相反…因為多語情況而形成的經驗豐富性,思想和情感的創造性,概念的滲透、精致獨特性,是人類精神傑出的適應能力和優點(喬治史坦納

2007﹕107)"。

U chit pun Kheh-ka thoan-kau e chheh (chhe-mia be-ki-tit a) u tui

Seng-keng tui gi-gian to-iuN-seng e khoaN-hoat cho chin siong-se e

soat-beng.

Hak-khiam

2009/2/8 Lau Seng-hian :

Tada sàng kap Tân bo̍k-su 舊曆新年恭喜,

Tsiū 我粗淺 ê 認 bat,雖 bóng 使徒行傳 17:26 是 án-ne 記載,總--是若是翻頭看 koh-khah

ê

時代,人類 ē

講 tsē-tsē 無 siāng 款 ê 語言,並 m̄ 是上帝自來 ê 創造,tsit-ê 部份我有想著創世記 11:1:

Hit 時,天下 ê 口音、言語,lóng chi̍t 樣(巴克禮譯本)

咱人後--來 ē 講 ta̍k 款無 sio-siâng ê 語言,是因為人 kho-thâu 自高 beh

造巴別城(巴別塔)tú

天,上帝看 bē

做--得,tsiah phah 亂人 ê 口音,hō͘ 人 ê 言語 ta̍k-ê bē 相通。創世記 11:6-9:

耶和華講,看--ah,chiah-ê 百姓 lóng 合一,言語 ia̍h chi̍t 樣;現今已經起手做 chit-ê

事;以後

in 所

beh 做--ê,無 1 項 oē 禁

止。來--ah,咱落來去,tī hia phah 亂 in ê 口音,hō͘ in ê 言語大家 boē 相通。 Tuì

án-ni,耶和華

hō͘ in tuì hia 四散 tī 全地;in

就停工,無起 hit-ê 城。所以 hit-ê 城名叫巴別,因為耶和華 tī hia phah 亂天下 ê 言語;耶和華 hō͘

tuì

hia 四散 tī 全地上。

Tuì tsia 來想,咱人類有 tsiah-ni̍h tsē 無仝 ê 語言,其實是上帝 beh 阻止人合一、驕頭 ê

手路,另外

1

方面,thang hō͘ 上帝 ê 旨意得著 tsiâⁿ,I beh ài 人分散 tī 全地,請看創世記 1:27-28:

上帝就創造人,親像 i ka-tī ê 像,照上帝 ê 像創造 i;創造 in 男--ê 女--ê。上帝賜福--in,上帝

koh

tuì

in

講:『tio̍h 生湠真濟,充

滿 tī 地上」,來 khah 贏--i‧‧‧‧‧

換話來講,若 kā tsit-ê hē 項 koh tshiû 去 khah 早 ê 年代,咱真 oh 講 tse

濟濟語言是上帝對人直接

ê

恩典,上無,我 tuì 聖經內底看 bē 出 tsit-ê 意思。

另外 Tân 牧師有講著文藝復興 kap 啟蒙運動,若 tsiū 我皮面 tik ê 了解,tsit 兩項運動是 kap hit

tsūn ê

基督教信仰 sio 對反--ê,文藝復興 kap 啟蒙運動強調理性、人文、個體,是 tú-tú 好 kap 保守 ê

基督教會(特別是羅馬天主教)sio

對衝,基督教強調神權、王權,強調權威 kap 神聖 ê 言語(Hebrew、Latin),自古早 kah hit 時

tsūn,聖經是

bē-tàng

翻做其他語言--ê,因為只有 Latin kap Hebrew tsiah 有 hit-ê 神聖 ê 質 ē-tàng

tsih-tsài

上帝 ê

話,禮拜 ê 時,mā 制限使用神聖 ê Latin 語。

若後--來聖經翻做 ta̍k 種音語,禮拜 ê 語言 mā 無 koh 有束縛,he 並 m̄ 是出 tī「神學 tik」ê

因端,是為

tio̍h

beh 利便教義 tī 一般百姓人中間宣傳、得著理解,kap 利便對海外做宣教 ê 路用。 也就是講:聖經 ê 翻譯,是出 tī

實用(宣教、教育信徒)ê 價值觀,咱真 oh kā 講做是出 tī「神學 tik」、「聖經 tik」ê 啟示,對無 kāng

款語言

ê

致重、扶持,是

1 種對基督教神學 ê 反動,基督教為著 beh 適應 tsit-ê 人文 ê 潮流,tsiah 順 tsit-ê pān-sè

ka

實用性(m̄ 是規範性)ê 層面--ni̍h。

以上是本人 ê 淺見,歡迎 ta̍k-ê 做伙討論。

2009/2/8

Tada sang pengan,

Suijian hian-setai e Engbun tekokchugi (English imperialism)

kap

Pak-kiaN-oe e ok-heng-ok-chong7 chin hoaiN5-pa3, tansi kitokkau

e

Sengkeng

kipunsiong si jim-tiaN sekan kok binchok/bunhoa/gigian u in

echungiam

kap in

e toklip e thian-hu-koan-li kap teui.  Suto Hengoan (Acts)

17:26

"(Siongte)

chhongcho ban pang e lang, tui chit e pungoan, khia-khi ti

choan

te-bin, koh

ka in han taiseng tiaN-tioh e si5ki5, kap sou2 khia-khi e

te-kai3;

sib eh

hou7 in chhoe7 Siongtei̍"  I-su si kong sekan e kok binchok,

lengthou(tekai),

bunhoa(gigian) long si Siongte ti thai-chhou chiu7 tiaN-tioh e

taichi.

Suijian chengti e taucheng sisiong housiong thun-tah8, beh

siaubiat

patlang

e lengthou, bunhoa kap gigian, tansi kipunsiong Siongte teh

uihou,

popi,

jim-tiaN7 kok binchok choe chhou I tiaNtioh e binchok toklip

kap

chungiam,

che paukoa bunhoa kap gigian e toklip kap chungian.  Chianau e

Lianhapkok e

hianchiong masi chiau chit e honghiong teh chipheng.

Chuchiong chongkau kaihong(chongkau kaikek) e 16 seki ilai,

bungehokheng,

jinpun chugi, lisengchugi e untong i-lai, Siongte kengkoe kok

binchok

e

gigian lai thoantat I e toli, lai in-soat Sengkeng. Lan chit-e

sitai,

goa

jimui si chit-e kitokkau jinbunchugi e sitai (Christian

Humanism).

 Inui u

sengjim koh jimtong jinseng(humanity) e Siongte, chiah si

chinchiaN e

Siongte.  Chit e jinseng tongjian pauham tioh in e gigian kap

bunhoa.

 21

seki e post-modernism iau e sekai si: kok te-hng e binchok

bunhoa

gigian

itteng e7 kengka hoattian, kengka chu-iu, kengka oat-phoat e

sekai

chiah

tioh.

Bongchhamkho.

Tan Pheksiu, Seattle, kengsiong

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

--

Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~

-- Lau, Seng-hian

~無 koh 在定,ma 無放外外~