Si-chong:

ChiaN phai-se ki-tha e gi-gian goa m-chai.
Na beh ka hak-seng kai-soeh si an-choaN
POJ bo sia "gaN", "laN", "baN", goa siuN
goa chin-cheng e kong-hoat tioh kong e-thong a.

b, g, l, au-piah bo toe phiN-im un-bo, sou-i *baN, *laN, long si m-tioh e
sia-hoat.
m,ng, n au-piah e-tang toe phiN-im un-bo, m-koh phiN-im e seng-liok, sou-i
*maN, *ngaN, *naN long si m-tioh e sia-hoat.

Hak-khiam



----- Original Message -----
From: keith cheng 
To: Hak-khiam ; 
; 霅撟單祥 ; Taigu (Taiwanese Net)

Sent: Thursday, July 24, 2003 10:18 PM
Subject: Re: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN


> Hak-khiam:
> Beh chheng-kau chu2-im "b" vs "m", "g" vs "ng", l" vs "n" e bun-te.
> Chiau goa sou chai, bo2-im si sang3-khui3, bo chou2-tong3. Chu2-im si eng
> khau2-khiong a2-si7 siaN-mng5 lai-bin chiong2-chiong2 e kiat-kou3 lai
> chou2-tong3.
> Na-chun si an-ne, "b" kap "m" 2-e chu2-im chou2-tong3 e ui3-ti3 eng-kai bo
> kang7.
> Tong-jian "ba" kap "ma" bo kang.
> Na7 "ba" vs "baN" si chiong7 "a" pian3-cho3 phiN-im hoa3 "aN", chou2-tong3
e
> hong-sek iau-ku si "b".
> Na7 "baN" vs "ma": 2-im chho2-chho2--a liam--khi-lai na2-chhiuN7 si
> kang-khoan, m-koh hoat-im chou2-tong3 e ui3-ti3 chit-e si "b", chit-e si
> "ma" iau-ioh si u chha.
> Teng-bin e hun-sek si chiau3 gi-im pun-sin lai-kong.
>
> Na si gi2-i3, Taigi bo tek-piat ka "ma" kap "baN" cho khu-piat.
> Ki-tha u phiN-bo-im e gigian chhin-chhiuN Hoat-gi, to u khu-piat. Hoat-im
> bo-kang, piau1-chu3-im-hoat bo-kang, i3-gi ia bo-kang.
> M-chai kang-khoan u phiN-bo-im e Oat-lam-gi an-choaN, chhiaN Ui-bun hiaN
> chi2-cheng3.
>
> Tosia.
>
> Sichong
>
>
>
> ----- Original Message -----
> From: "Hak-khiam" 
> To: "" ; "霅撟單祥"
;
> "keith cheng" ; "Taigu (Taiwanese Net)"
> 
> Sent: Thursday, July 24, 2003 2:32 PM
> Subject: Re: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN
>
>
> > Goa kong liau chin thiu-hiong, kho-leng bo ho liau-kai.
> > Iong le lai kong hoan-se khah chheng-chho.
> >
> > bi7 biN7 mi7
> > ga5 gaN5 nga5
> > la7 laN7 na7
> >
> > Chit 3 e le, kam m-si boe-a hit 2 e thak kang-khoan, kah bo phiN-im e
> > bo-kang.
> > biN kah mi si kang-khoan e.
> >
> > Hak-khiam
> >
> >
> > ----- Original Message -----
> > From:  
> > To: Hak-khiam ; 霅撟單祥 ;
keith
> > cheng ; Taigu (Taiwanese Net)

> > Sent: Thursday, July 24, 2003 1:02 PM
> > Subject: Re: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN
> >
> >
> > > > [b][l][g] kah [m][n][ng] si im-ui pian-the -5&lE\Ei!CChit 2 chou im
na
>
> > ka
> > > > lam cho-hoe Tai-gi e siaN-bo tioh si 15 im, na ka hun-khui tioh u 18
e
> > > > siaN-bo.
> > >
> > > "p, ph", "t, th", "k, kh", "ch, chh" si sikan e pianthe. "leng siaNbo"
> si
> > bo
> > > siaNbo.
> > >
> > > Ka chit 5 e khautiau, Taigi kanna chhun 10 e siaNbo.
> > >
> > > > [b][l][g] na ti phiN-im un-bo ;s-5C}%@ kah goan-im phiN-hoa un-bo
> > $8-5;s$F
> > > C}
> > > >  tioh e pian-cho [m][n][ng] .
> > >
> > > Anni si tianto thau kong. KhoaN Sichong thehkiong e le to chaiiaN, "b,
> l,
> > g"
> > > be piancho "m, n, ng".
> > >
> > > "banc"(i2-liau5 e i3-su3) hoat-im chiap-kin Taigi e "baN"
> > > "long"(tng5 e i-su) hoat-im si "loN"
> > > "gond" (mng5 e au1-liu2) hoat-im si "goN"
> > >
> > > Susit engkai si Taigi e hoatim si "m-, n-, ng-", u lang ka i siacho
> "b-N,
> > > l-N, g-N".
> > >
> > > Lenggoa, "l" phiNimhoa ma msi "n".
> > >
> > > > [m][n][ng] na si ti hui phiN-hoa goan-im un-bo kah jip-siaN un-bo
> > > > chin-cheng, tioh e pian-cho [b][l][g] .
> > >
> > > ???
> > >
> > > "ma" e hoatim be piancho "ba iah baN", "na" ma be piancho "la iah
laN",
> > "ga"
> > > ma be piancho "nga iah gaN".
> > >
> > > Kijian Chan Kimkim ks u eng gikhi pong--koe, chengau hoatim u khupiat
> > engkai
> > > si bo siaN bunte.
> > >
> > > > Kan-tan-kong, u bo phiN-im e tioh iong b, l, g, u phiN-im tioh iong
m,
> > n,
> > > > ng. Ai chu-i e si c.c. "ma", "nga" au-piah e "a" ki-sit long u
phiN-im
> > > "aN",
> > > > in-ui si e-tang u-chhek e lan long ka seng-liok.
> > >
> > > Che si POJ susia Holooe e kuichek (koansi), msi hoatim e kuichek.
> Pitkeng
> > > "ma, maN, baN" iausi bo kang e hoatim.
> > >
> > > ChhiaN chikau.
> > >
> > > Kiatgak
> > >
> > > ----- Original Message -----
> > > From: "Hak-khiam" 
> > > To: "?=%-*v" ; ""
> > ;
> > > "keith cheng" ; "Taigu (Taiwanese Net)"
> > > 
> > > Sent: Thursday, July 24, 2003 10:55 AM
> > > Subject: Re: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN
> > >
> > >
> > > Tak-ke ho:
> > >
> > > [b][l][g] kah [m][n][ng] si im-ui pian-the -5&lE\Ei!CChit 2 chou im na
> ka
> > > lam cho-hoe Tai-gi e siaN-bo tioh si 15 im, na ka hun-khui tioh u 18 e
> > > siaN-bo.
> > >
> > > [b][l][g] na ti phiN-im un-bo ;s-5C}%@ kah goan-im phiN-hoa un-bo
> > $8-5;s$FC}
> > >  tioh e pian-cho [m][n][ng] . biN7= mi7, [b] in-ui au-piah
> > > phiN-im e eng-hiong chu-jian e pian-cho [m].
> > >
> > > [m][n][ng] na si ti hui phiN-hoa goan-im un-bo kah jip-siaN un-bo
> > > chin-cheng, tioh e pian-cho [b][l][g] .
> > >
> > > Kan-tan-kong, u bo phiN-im e tioh iong b, l, g, u phiN-im tioh iong m,
> n,
> > > ng. Ai chu-i e si c.c. "ma", "nga" au-piah e "a" ki-sit long u phiN-im
> > "aN",
> > > in-ui si e-tang u-chhek e lan long ka seng-liok.
> > >
> > > Hak-khiam
> > >
> > >
> > >
> > >
> > > ----- Original Message -----
> > > From: ?=%-*v 
> > > To:  ; keith cheng
> > > ; Taigu (Taiwanese Net) 
> > > Sent: Wednesday, July 23, 2003 5:42 PM
> > > Subject: Re: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN
> > >
> > >
> > > > Tak-e pengan:
> > > > POJ e siat-ke kan-na u ma na nga ,bo baN laN gaN .
> > > > baN laN gaN eng-kai si ui Sip-ngou-im (Lui-im po-kam )lai--e ,15 im
> liu
> > > pian
> > > > kiu khi te pho tha cheng jip si ....,long-chong chiah 15 e siaN-bo
,I
> ka
> > b
> > > > ke N tong-cho ma,ka l ke N tong-cho na,ka g ke N tong-cho nga .
> > > > Lah-jih
> > > > ----- Original Message -----
> > > > From: "" 
> > > > To: "keith cheng" ; "Taigu (Taiwanese Net)"
> > > > 
> > > > Sent: Wednesday, July 23, 2003 12:20 PM
> > > > Subject: Re: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN
> > > >
> > > >
> > > > > 1. Gigian e bunte chiaN che long si soantekseng--e (soan 1 hang,
> taike
> > > > > koansi i-au to chiau leh eng).
> > > > >
> > > > > 2. Kijian "m-", "n-", "ng-" eng chiah ku--a, ma bo simmih toa
bunte,
> > > > sitchai
> > > > > bo pitiau koh siacho "b-N", "l-N", "g-N".
> > > > >
> > > > > 3. POJ beh piauchunhoa, bunji sitchai bo pitiau hoaneng khauim e
> > siokhoa
> > > > > chengchha.
> > > > >
> > > > > 4. Chiau itpoaN e goanchek, isu na bo chengchha kinpun bo pitiau
ti
> > > > subingi
> > > > > cho khupiat. (chai lang thak, thiaN u to ho) ChhiuN "tsa" siacho
> > "cha"
> > > to
> > > > > ho.
> > > > >
> > > > > 5. Kong "ma = baN", "na = laN", "nga = gaN" sitchai u bunte, he si
> bo
> > > > > kangkhoaN e im, betang kong in siosiang (beh to kong in si siooa e
> > im).
> > > > >
> > > > > 6. Taigi sitche e hoatim engkai si "maN", "naN", "ngaN" (kui e
> imchat
> > > long
> > > > > phiNimhoa).
> > > > >
> > > > > Isiong si goa chu-i chit e bunte chiaN ku i-au e chitkoa kiatlun,
> > chhiaN
> > > > > taike chhamkho. Ma ngbang na u pian kauchai e lang, mthang hou
> > thokchia
> > > > > chhongou e koanliam. Loulat.
> > > > >
> > > > > Kiatgak
> > > > >
> > > > > ----- Original Message -----
> > > > > From: "keith cheng" 
> > > > > To: "Taigu (Taiwanese Net)" 
> > > > > Sent: Sunday, July 20, 2003 4:47 PM
> > > > > Subject: [TGB] nga vs. gaN; na vs. laN; ma vs. baN
> > > > >
> > > > >
> > > > > > Kok-ui hiaN-che:
> > > > > >
> > > > > > Khan-siap tioh POJ/TOJ e piau-chun-hoa chit-e issue, u chit-e
> bun-te
> > > beh
> > > > > > chheng-kau tai-ke.
> > > > > >
> > > > > > Chin-che lang(pau-koat choe-kin Hongtin che e LMJ powerpoint
> > > kau-chai),
> > > > > long
> > > > > > ka "nga/gaN", "na/laN", "ma/baN" sia-cho si kang-khoan. Chit-e
> > bun-te
> > > > > > chin3-cheng u Hokchu, Lah-jih, Kiat-gak hiaN ia bat the-chhut
> > i-kian.
> > > > > >
> > > > > > Chit-khoan "issue" ki-sit ti u "phiN-bo-im" e gi-gian long u,
> > > > chhin-chhiuN
> > > > > > Hoat-gi. M-koh Hoat-gi e chit-2-chou, u-e u gi2-i3 e cheng-chha.
> > > Tai-gi
> > > > > > chit-e-chou gi-i kho-leng bo chengchha(?bo khak-teng), m-koh ti
> > > > > > piau-chun-hoa e lip-tiuN iau-ku si ai soan-tek chit-chiong lai
> eng.
> > > > > >
> > > > > > Eng2-pai bat chheng-kau koe Khin-hoaN hiaN, u kong-khi "nga" kap
> > > "gaN",
> > > > > "na"
> > > > > > kap "laN", "ma" kap "baN" hoat-im siong si bo kang--e. Chha-piat
> si
> > > > > > chit-khai-si e hoat-im ui7-ti3 bo kang.
> > > > > > "nga" tui "ng" e ui-ti khai-si. "gaN" tui "g" e ui-ti khai-si,
> etc.
> > > > > > Chiau goa e hoat-im, "nga2-khi3" chiah tioh, m-si "gaN2-khi3",
> etc.
> > > > > >
> > > > > > Leng-goa Khin-hoaN hiaN ia u the-khi Chan Kim-kim ks. bat ti
> Hawaii
> > > > Taihak
> > > > > > eng ki-khi chhek-koe, tek-khak si "nga" m-si "gaN".
> > > > > >
> > > > > > I-siong
> > > > > > Sichong
> > > > > >
> > > > > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > > > > * Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: "keith cheng"
> > > > > .
> > > > > > * Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah
> kia-e-kau.
> > > > > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > > >
> > > > >
> > > > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > > > * Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: ""
> > > > .
> > > > > * Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah
kia-e-kau.
> > > > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > >
> > > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > > * Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: =?big5?B?v72lrap2?=
> > > .
> > > > * Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah kia-e-kau.
> > > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > >
> > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > * Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: "Hak-khiam"
> .
> > > * Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah kia-e-kau.
> > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > >
> > >
> > >
> > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> > > * Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: ""
> > .
> > > * Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah kia-e-kau.
> > > * * * * * * * * * * * * * * * * *
> >
>
> * * * * * * * * * * * * * * * * *
> * Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: "keith cheng"
.
> * Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah kia-e-kau.
> * * * * * * * * * * * * * * * * *

* * * * * * * * * * * * * * * * *
* Li chu-chheh e e-mail khau-cho si: "Hak-khiam" .
* Beh kia phoe ho' tak-ke tioh iong chit-e khau-cho chiah kia-e-kau.
* * * * * * * * * * * * * * * * *